| Nieuwsbrief 99 |
Programmavergelijker ouderenbeleid onlineSinds 21 mei staat de Programmavergelijker ouderenbeleid op de website van de CSO, de koepel van ouderenorganisaties. Aan de hand van 49 stellingen vergeleek Kieskompas in opdracht van CSO de standpunten van de politieke partijen over allerlei aspecten van beleid ten aanzien van ouderen. De stellingen beslaan de levensterreinen inkomen, pensioen, zorg, welzijn, mobiliteit en wonen. Per stelling toont de Programmavergelijker de standpunten van twaalf politieke partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen op 9 juni. De Programmavergelijker geeft ook de argumentatie uit de verkiezingsprogramma's van de partijen weer. Ook de posities van de CSO worden weergegeven zodat de overeenkomsten en verschillen met alle politieke partijen zichtbaar worden. http://public1.tripolis.com Ouderenorganisaties presenteren plan toekomst ouderenzorgHeel Nederland heeft een mening over de vergrijzing en de toekomst van de ouderenzorg, maar op 25 mei presenteerden de ouderen zelf welke ideeën ze daarover hebben. De koepel van ouderenorganisaties CSO publiceerde het visiedocument Duurzame ouderenzorg: met, voor én door ouderen. Aan goede ouderenzorg in al haar facetten mag niet worden getornd, stelt de CSO. Wel vindt ze dat ouderen op bepaalde punten hun eigen verantwoordelijkheid hebben, en die steeds meer ook nemen. Dit onder andere door zorg zorgvuldig en zuinig te gebruiken en door mee te denken over de grenzen aan de zorg. De CSO wijst erop dat vergrijzing te vaak negatief wordt gelabeld. Een van de positieve kanten is dat veel ouderen actief zijn in het vrijwilligerswerk en de mantelzorg. Dit mag ook aandacht krijgen. Vergrijzing is de opbrengst en niet de schadepost van de menselijke vooruitgang. Volgens de CSO is een belangrijk aandachtspunt dat ongeacht aard en achtergrond alle ouderen recht hebben op gelijke toegang tot zorg, wonen en welzijn. Het nieuwe kabinet moet voortvarend aan de slag gaan met het scheiden van de financiering van wonen en zorg. Gescheiden financieringsstromen zijn een belangrijke voorwaarde om ouderen meer keuzemogelijkheden te kunnen bieden, aldus de CSO. www.uniekbo.nl De nieuwe senior als huurderInvesteren in vastgoed is een vak. Dagelijks uitgeoefend door een groot aantal gemotiveerde corporatiemedewerkers. Met optimale match tussen vraag en aanbod als grootste uitdaging. Niet alleen een match voor het heden, maar ook de komende decennia, aldus SIR-55. “Diverse doelgroepen, zoals starters en gezinnen, zijn gelukkig goed in beeld. De grote onbekende is echter de senior van de toekomst. Veruit het meest dominante groeisegment voor corporaties.” Nu handelt nieuwbouw voor senioren vaak om gestapelde woningen. “Van buiten het karakter van een instelling. Gemeenschappelijke verkeersruimten zijn sober. Relatief kleine vertrekken met beperkte opties om mantelzorg of professionele zorg te ontvangen. Een laag voorzieningenniveau in de directe omgeving. Vaak sociale huurwoningen of koopwoningen in het lagere prijssegment. Maar hoe wil de senior van 2040 wonen? Zeer zeker geen instellingskarakter. Veel meer wooncomfort. Vaak ook grondgebonden en volledig toegankelijke woningen. Met de mogelijkheid om met twee personen volledig gelijkvloers te wonen. Vorming van kleine communities met gelijkgestemden is mogelijk. Veel mogelijkheden om mantelzorg en professionele zorg aan huis te faciliteren. Hoge eisen aan kwaliteit van woonomgeving en voorzieningenniveau. Aanbod van zorg en welzijn in de nabijheid of goed bereikbaar. Soepele omschakeling van huren naar kopen en vice versa. Opties om overwaarde om te zetten in een fonds voor vergoeding van gemaks- en zorgdiensten. Middelen nodig om nog intensievere zorg in te kopen? De koopsituatie gaat naadloos over in de huursituatie. Corporaties moeten goed nadenken over de woonwensen van de toekomstige senior. Zowel bij nieuwbouw als bij investeringen in de bestaande voorraad. Helaas is het lang niet altijd mogelijk om nu al die gewenste kwaliteit te realiseren. Flexibiliteit is dan de sleutel.” www.sir55.nl Australische medische schapenvachten tegen decubitusNIVEL-onderzoeker Patriek Mistiaen wint de Anna Reynvaan Wetenschapsprijs 2010 voor zijn artikel over onderzoek naar Australische medische schapenvachten tegen decubitus. Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van ZonMw-Doelmatigheid. Mistiaen en collega’s onderzochten het effect van Australische medische schapenvachten op doorliggen (decubitus). Doorliggen komt veel voor in Nederlandse verpleeghuizen. Als patiënten bedlegerig zijn, kunnen wonden ontstaan op de plaatsen met grote druk. Van de patiënten die op een Australische Medische Schapenvacht lagen, kreeg 9% decubitus. In de controlegroep die de gebruikelijke zorg kreeg, was dit 15%. Het doorliggen verminderde dus met 40%. De landelijke richtlijn decubitus ontraadt het gebruik van traditionele schapenvachten vanwege problemen met de hygiëne of te weinig drukregulerende eigenschappen. De Australische Medische Schapenvacht heeft deze nadelen niet. De vacht is zo geprepareerd dat deze meerdere malen op 80 graden is te wassen met behoud van de natuurlijke drukregulerende eigenschappen. www.nivel.nl ‘Veel lagere inkomens bij ouderen, verdere verarming dreigt’Prof. dr. Geert Braam maakt zich zorgen over de vele senioren met lagere inkomens en welke toekomst zij tegemoet zullen gaan. Daarnaast vraagt hij zich af of het ‘vergrijzingsspook’ dat de media en politieke partijen gebruiken ook echt bestaat. Braam is emeritus hoogleraar sociologie aan de Universiteit Twente en mede redacteur van het Tijdschrift voor Gerontologie. Hoeveel lagere inkomens zijn er bij de ouderen? Het CBS verschaft de gegevens over 2008, het laatste jaar waarover cijfers beschikbaar zijn. We gaan uit van de AOW plus een klein pensioentje. De grens is dan 16.000 euro per jaar. Per maand is dat ruim 1300 (dat komt overeen met de AOW plus ruim 300 euro). Dat is volgens het CBS ongeveer 30 procent boven de armoedegrens. Er zijn meer dan een half miljoen ouderen die minder ontvangen dan dit bedrag. Dat is bijna een kwart van alle 2,4 miljoen 65-plussers. Van die kwart zijn er 260.000 alleenstaande vrouwen. Ondertussen blijven pensioenen achter, ook de kleinere. Vele fondsen houden de inflatie niet bij. Waarschijnlijk zullen over enige tijd de pensioenen vele procenten lager worden Dat is bitter voor vele mensen die een leven lang premie hebben betaald. De vraag is of de gevolgen van de huidige crises niet onevenredig zwaar zullen worden afgewenteld op ouderen, aldus prof. Braam. www.uniekbo.nl ‘Betere zorg begint met weten aan wie je zorg verleent’De zorg écht vraaggestuurd maken. Dat heeft Joris Slaets voor ogen. Slaets, onderzoeker bij het Universitair Medisch Centrum Groningen en aanvrager van het project ‘Perspectief van ouderen centraal’: “Dat geldt niet alleen voor de medische zorg, maar ook voor de Wmo-loketten van de gemeente en de thuiszorg. Zorgpartijen moeten niet aanbieden wat ze hebben, maar zo veel mogelijk die zorg bieden die gevraagd wordt. Zij moeten uitgaan van ‘welbevinden’: wat vinden ouderen belangrijk?” Veel zorgpartijen blijken het antwoord op die laatste vraag niet te weten. Terwijl dat volgens Slaets essentieel is bij het bieden van vraaggestuurde zorg. “Als we de zorg echt willen vernieuwen moeten we niet draaien aan de knoppen van het aanbod, maar ontdekken wie de vragers zijn en welke zorg zij nodig hebben. Wat is hun woonsituatie, welke levensdoelen hebben ze en hoe tevreden zijn ze daarover? Kortom, hoe is het gesteld met hun welbevinden en hoe kunnen we daaraan bijdragen? Het begint met het doen van een stapje terug om goed te kunnen kijken naar wie er zorg vraagt.” Het project Perspectief van ouderen centraal gaat dit nu onderzoeken. Daarvoor is een vragenlijst opgesteld met behulp van alle betrokken partijen. “De thuiszorg wil immers andere dingen weten dan de huisarts. Tweeduizend ouderen reageren nu met gekleurde vlaggetjes op stellingen als ‘de huisarts schiet tekort in mijn psychische zorgvragen’. Zet de oudere daar een rood vlaggetje achter, dan moet daaraan gewerkt worden.” Uiteindelijk leveren de vragenlijsten profielen op waaraan zorgpaden gekoppeld worden. Voor iedere oudere kan vervolgens individueel gekeken worden welk zorgpad bij zijn situatie past. www.nationaalprogrammaouderenzorg.nl Vakcentrales maken mantelzorg gesprekspunt in cao-onderhandelingenMantelzorg wordt een gesprekpunt bij cao-onderhandelingen met werkgevers. De vakcentrales FNV, CNV en MHP sloten hiervoor op 20 mei tijdens het Werk&Mantelzorg congres Van later zorg naar NU! een convenant. De drie vakcentrales van Nederland slaan de handen ineen om mantelzorg voor werkgevers even vanzelfsprekend te laten zijn als de zorg voor kinderen. In het huidig economisch klimaat hebben zowel werknemers als werkgevers baat bij het verbeteren van de combinatie van werk en mantelzorg. Nu al combineert 1 op de 8 ofwel 1 miljoen werknemers werk en mantelzorg. Het ministerie van VWS benoemde tijdens het congres ook drie nieuwe landelijke ambassadeurs werk en mantelzorg: Microsoft, Waterland Ziekenhuis en Tinquely Netwerk. Zij gaan zich het komend jaar inzetten om de combinatie werk en mantelzorg te stimuleren. www.mezzo.nl Battle of concepts geopendSinds maandag 17 mei staat de Battle of Concepts open voor studenten (HBO of WO) of Young Professionals (afgestudeerd HBO/WO) t/m 30 jaar. Met deze battle is het Zorginnovatieplatform op zoek naar innovatieve ideeën en creatieve oplossingen voor het vraagstuk ‘Hoe zorg je ervoor dat meer mannen voor een baan in de zorg kiezen?’ Het doel van de Battle is om studenten en young professionals te interesseren in de maatschappelijke opgaven in de zorg en hen uit te dagen om met vernieuwende oplossingen te komen. Over de beste 20 concepten wordt in totaal € 5.000 prijzengeld verdeeld. Eén van de grootste maatschappelijke opgaven in de zorg is het dreigende arbeidsmarkttekort. Het Zorginnovatieplatform heeft eind 2009 bekend gemaakt dat dit tekort oploopt tot 470.000 werknemers in 2025. “Om dit enorme tekort te kunnen voorkomen zijn nieuwe oplossingen nodig. Hiervoor vragen wij hulp van de toekomstige generatie werknemers, innovatoren, beleidsmakers en bestuurders in Nederland. Studenten en young professionals worden uitgedaagd om concepten in te dienen die meer mannen kunnen inspireren en enthousiasmeren om te werken in de zorg.” www.battleofconcepts.nl Healthy Ageing through Serious GamingDe zorgprofessionals in Noord-Nederland zoeken een manier om ouderen te stimuleren om langer zelfstandig en zelfredzaam te functioneren, oftewel gezond oud te laten worden door meer en anders te bewegen. Zij beseffen dat dit plaats vindt in een context van vergrijzing in Nederland. Door deze vergrijzing zal de vraag naar zorg voor ouderen fors toenemen, zelfs zo erg dat aan die vraag in de toekomst niet kan worden voldaan, als er niets gebeurt. Het initiatief “Gezond Oud Worden / Healthy Ageing through Serious Gaming” springt hierop in. Verschillende zorgprofessionals in Noord-Nederland zijn op zoek naar oplossingen om ouderen langer zelfstandig te laten functioneren. De opgedane ervaringen met games voor ouderen (Nintendo Wii) bieden veel mogelijkheden om ouderen op positieve wijze aan het bewegen te krijgen. Het onderzoek en de technische toepassingen op dit gebied staan echter nog in de kinderschoenen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de NHL Hogeschool onder auspiciën van een consortium. Tevens is er een samenwerkingsverband aangegaan met Japan, omdat Japan veel ervaring heeft met de inzet van entertainment games met als doel om ouderen meer te laten bewegen. www.nl.hannn.eu |

