| Nieuwsbrief 88 |
 Langer leven en langer gezond levenWe worden niet eerder oud dan aanvankelijk gedacht. “Sterker, al sinds ongeveer halverwege de negentiende eeuw zien we dat de levensverwachting in Nederland toeneemt”, zegt de Rotterdamse hoogleraar epidemiologie Bert Hofman, nauw betrokken bij het nu twintig jaar bestaande, vermaarde Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO). “Nog steeds. De extra levensduur lijkt niet gepaard te gaan met meer ernstige ziektejaren. We hebben ongeveer een constant aantal ziektejaren en schuiven die over het algemeen door naar de laatste periode van ons steeds langer wordende leven.” De gemiddelde 65-jarige van 1960 was al een heel andere 65-jarige dan die van tegenwoordig. “We lijken in ERGO dat verschil zelfs te zien tussen 1990, ons beginjaar, en 2010. Het gaat waarschijnlijk op voor zowel de lichamelijke als geestelijke staat. Mede dankzij inzichten van epidemiologen hebben mensen hun leefwijze veranderd. Er wordt bijvoorbeeld minder gerookt en men is zich bewust van het belang van gezond eten, wat heeft geleid tot minder slagaderverkalking. De consequentie is niet alleen dat een kleiner aantal mensen overlijdt aan hart- en vaatziekten, maar waarschijnlijk ook dat er bijvoorbeeld minder snel geheugenstoornissen optreden.” www.erasmusmc.nl Vijf specialisten dokteren op één oudere patiëntDe diesviering van de Leidse Universiteit werd dit jaar opgeluisterd met een oratie van prof. dr. Rudi Westendorp. De hoogleraar legde hij uit waarom het menselijk lichaam op leeftijd in verval raakt, wat Darwin daarmee te maken heeft en hoe de ouderengeneeskunde daarmee moet omgaan. Westendorp merkte op dat de samenleving niet meer verzuild is op basis van geloof of overtuiging, maar op basis van leeftijd: de ouderen staan los van de jongeren. Ze doen andere dingen, hebben andere interesses. Westendorp vraagt zich af of de babyboomers, de mensen uit de na-oorlogse geboortegolf, wederom een grote maatschappelijke verandering teweeg kunnen brengen. Dit zijn de ouderen van morgen. Zullen zij het zijn die de oudere gaan emanciperen? Westendorp pleit ook voor een geïntegreerde geneeskunde: Medici zijn zich de afgelopen decennia gaan specialiseren. Dit heeft veel winst opgeleverd, waardoor we nu allemaal een stuk langer leven. Maar bij de oudere is de problematiek vaak complexer. Er spelen meerdere ziektes tegelijk. Vijf specialisten die dokteren op een oudere patiënt is tegenwoordig niet ongewoon. Maar draagt dit bij aan het welzijn van die patiënt? Westendorp wil dat we de kwalen van de oudere patiënt vanuit een evolutionair kader bekijken en die zo proberen te begrijpen. Stop met de oudere als een verzameling losse organen te zien, betoogt hij. Een helikoptervisie vanuit de evolutionaire overtuiging, dáár ligt de toekomst van de ouderengeneeskunde. www.lumc.nl SIR-55: De woonconsument is ontdektEen goede balans in de besluitvorming in de woningmarkt tussen de overheid, marktpartij en de burger draagt bij aan de kwaliteit van de samenleving, schrijft voorzitter Peter Verleg van SIR-55 in een column met het oog op de raadsverkiezingen. “In vele verkiezingsprogramma's ongeacht de politiek kleur komt dit thema voor. De woonconsument is ontdekt. Het (Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap als methode om de woonconsument de gewenste invloed en zeggenschap te geven wordt omarmd. Het kan toch niet zo zijn dat dit slechts verkiezingsretoriek blijkt te zijn?” SIR-55 pleit voor ‘een constructieve, participerende burgerparticipatie, geeft die samen met de lokale vrijwilligers concreet vorm en ijvert voor samenwerking met maatschappelijke organisaties en de lokale overheid’. www.sir55.nl Deeljezorg.nl brengt mensen, ervaringen en ondersteuning bij elkaarDeeljezorg.nl is een nieuw sociaal netwerk met als onderwerp zorg en welzijn.”Het unieke aan Deeljezorg.nl is dat mensen niet alleen informatie en ervaringen met elkaar kunnen delen, maar ook gebruik kunnen maken van professionele ondersteuning. Deeljezorg.nl geeft inzicht in de belevingswereld van zorggebruikers en maakt een nieuwe manier van belangenbehartiging mogelijk.” Deeljezorg.nl is een gezamenlijk initiatief van de dertien provinciale Zorgbelangorganisaties. Zij zien dat de consument steeds meer keuzes kunnen en moeten maken. Om dit goed te kunnen doen is er niet alleen behoefte aan feitelijke informatie, maar ook aan het uitwisselen van ervaringen en meningen. Deeljezorg.nl biedt de consument deze mogelijkheden. Niet alleen consumenten vinden elkaar en wisselen onderling informatie en ervaringen uit. Ook de Zorgbelangorganisaties stellen via Deeljezorg.nl hun kennis over zorg en welzijn en hun ervaring als belangenbehartigers ter beschikking. Deze combinatie maakt Deeljezorg.nl uniek en duidelijk onderscheidend van andere sociale netwerken of communities. www.zorgbelang-nederland.nl Gezondheid 2.0 verandert de zorg ingrijpendDoor gebruik te maken van internet komen veel verbeteringen in de zorg “spontaan” dichterbij. Transparantie over diagnoses, behandelmogelijkheden en kosten, maar ook een gelijkwaardiger verhouding tussen professional en patiënt. Met de presentatie van het advies Gezondheid 2.0 roept de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) alle betrokken partijen op de mogelijkheden van sociale media te benutten. Zorgaanbieders moeten de sociale media benutten om samen met de patiënt de zorg te optimaliseren. Zorgverzekeraars kunnen op grond van de ervaringen van verzekerden betere zorgproducten inkopen. Burgers en patiëntenorganisaties kunnen een actievere rol spelen in het zorgproces, zowel bij het voorkomen dat zij aanspraak moeten maken op zorg, als door zelfmanagement van een (chronische) ziekte. www.minvws.nl ‘Buitenland niet veel verder met zorg op afstand’Vilans heeft een literatuurstudie naar de internationale ontwikkelingen van zorg op afstand gedaan. “Het merendeel van de buitenlandse publicaties betreft kleinschalige pilots.” Er wordt internationaal al veel gebruikgemaakt van interpersoonlijk contact op afstand via de telefoon en nieuwere media als gsm-/sms-technologie, videocontact, e-mail en websites. Daarnaast is de inzet van sensoren voor het meten van fysiologische gegevens volop in ontwikkeling. Grote effectstudies zijn volgens Vilans nog schaars. Over het geheel gezien zijn er nog weinig grote studies gevonden. Grootschalige implementatie van zorg op afstand verkeert ook in het buitenland nog in een beginstadium. Het merendeel van de buitenlandse publicaties betreft kleinschalige pilots. Videocommunicatie wordt op relatief kleine schaal toegepast. Telefonische ondersteuning wordt al wel breed en routinematig ingezet. www.zorgvisie.nl Slapen kun je leren!“Kunt u ook weleens de slaap niet vatten? U bent niet de enige”, meldt de Unie KBO. Naar schatting één op de vijf senioren heeft er last van. “Gelukkig is daar met de juiste aanpak behoorlijk wat aan te doen.” De Unie KBO heeft samen met andere ouderen- en cliëntenorganisaties het project ‘Slapen kun je leren’ opgezet. “Speciaal voor u worden er door KBO-afdelingen in het hele land voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd bij u in de buurt.” Naast praktische informatie en handige tips, is er volop ruimte voor ontspanningsoefeningen om te komen tot een betere nachtrust. www.uniekbo.nl Senioren zijn massaal online tijdens vakantieInternet is ook voor senioren een natuurlijke informatiebron, zo blijkt uit onderzoek van seniorencommunity Goedenwel. De helft van de respondenten boekt de vakantie online. In een kwart van de gevallen geven ervaringen van familie en vrienden de doorslag, terwijl reisbureaus minder worden geraadpleegd (15%). Ook online zijn tijdens de vakantie is de gewoonste zaak van de wereld voor 55-plussers. Via de eigen laptop, computers bij de receptie of in de lobby van het hotel blijft bijna de helft van de senioren actief op internet. “Er wordt veel over vakanties gesproken op Goedenwel, dus vonden we het interessant eens te vragen hoe onze leden aan hun informatie komen”, aldus Dana Mons, community manager van Goedenwel. “Tweederde van de respondenten geeft aan dit jaar op vakantie te gaan en 17% hiervan heeft de vakantie zelfs al geboekt. Opvallend is dat bij het online boeken van de vakantie veelal gebruik wordt gemaakt van vergelijkingssites. Senioren weten heel goed waar ze snel de juiste informatie kunnen vinden.” Bij het boeken van een vakantie blijkt de locatie het belangrijkst, gevolgd door de prijs. Van de ondervraagden heeft bijna de helft tussen de 500 en de 1.000 euro per persoon te besteden en een derde minder dan 500 euro. In 2009 was de verdeling over deze categorieën gelijk met bijna 37%. www.goedenwel.nl Structuurvisie biedt lokale partijen kansenLokale partijen die werken aan verbetering van voorzieningen voor wonen, zorg en welzijn hebben er belang bij dat hun toekomstige plannen ingekaderd worden in een gemeentelijke structuurvisie. Dat is een van de conclusies uit het onderzoek van George de Kam, bijzonder hoogleraar maatschappelijk ondernemen met grond en locaties en Tim Schellekens, Masterstudent Planologie (beiden aan de Radboud Universiteit Nijmegen). Zij hebben de toepassingsmogelijkheden van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) onderzocht. De onderzoekers laten zien hoe de wettelijk verplichte gemeentelijke structuurvisie gebruikt kan worden om goede afwegingen te maken bij de (ruimtelijke) inrichting van woonservicegebieden. Daarnaast bevat de nieuwe Wet ruimtelijk ordening bepalingen over de grondexploitatie. Deze kunnen worden gebruikt om de kostentoerekening aan (bijvoorbeeld) steunpunten te beperken. Dat levert een bijdrage aan het oplossen van de veel voorkomende problemen met de financiering van dergelijke voorzieningen. www.kcwz.nl Donner: snel maatregelen nodig in pensioenwereldDe huidige pensioenregelingen zijn een belemmering voor de realisatie van de veelal reële ambitie van pensioenfondsen en gepensioneerden. Ze bieden nu slechts zekerheid over een nominaal bedrag in euro’s maar niet over de koopkracht daarvan. Nominale zekerheid dreigt daardoor schijnzekerheid te bieden. En omdat ook de nominale zekerheid nu al onvoldoende wordt waargemaakt, dreigt zelfs een dubbele schijnzekerheid. Dit zei minister Piet Hein Donner vrijdag tijdens het symposium ‘Toekomst Pensioen.nl’ van de Algemene Pensioen Groep in Den Haag. Volgens de minister is snel handelen geboden en kunnen met de juiste maatregelen collectiviteit en solidariteit van het stelsel behouden worden. “Als we een pensioenstelsel dat voorspelbare aanspraken biedt willen behouden, dan zullen we meer flexibiliteit in de aanspraken en de risico’s onder ogen moeten zien”, aldus Donner. De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de sociale partners, de overheid heeft daarbij een ondersteunende en waarborgende rol. Als de pensioenafspraken vaker zullen veranderen, dan zullen deelnemers en gepensioneerden ook meer invloed moeten krijgen, vindt Donner. Dat betekent volgens hem niet per definitie dat zij in het bestuur van de pensioenfondsen moeten zitten, maar het zou wel overwogen moeten worden. http://home.szw.nl/index.cfm |