| Nieuwsbrief 77 |
 Ouderen aan de fles: de zorgelijke trend zet doorNog steeds stijgt het aantal 55-plussers met drankproblemen in de verslavingszorg fors. Inmiddels is bijna één op de 4 cliënten in de verslavingszorg een 55-plusser, in 1999 was dit nog één op de zeven. Toen waren er 3500 cliënten met alcoholproblemen, in 2008 zijn dit er meer dan 7500. Tweederde van die stijging vond plaats in de afgelopen 5 jaar. Dit zijn nieuwe cijfers van de Stichting Informatie Voorziening Zorg uit het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem die in samenwerking met het Trimbos-instituut zijn aangeleverd voor het 2e Nationaal Alcoholcongres in Nieuwegein. Als gevolg van deze zorgwekkende signalen van de laatste jaren heeft het ministerie van VWS het Partnership Vroegsignalering Alcohol gevraagd een protocol te ontwikkelen voor Spoedeisende Eerste Hulpafdelingen in ziekenhuizen. Vooral bedoeld voor het signaleren van alcoholproblematiek bij valincidenten. Maar ook bij andere klachten, die vaak samenhangen met overmatig alcoholgebruik, zoals maag- en darmklachten wordt doorgevraagd op het alcoholgebruik. Het protocol is ontwikkeld door het Trimbos-instituut en het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie. www.trimbos.nl Burger zoekt naar zekerheidDe Nederlander wil meer duidelijkheid over sociale regelingen. Dat blijkt uit de representatieve enquête die op de SVB Conferentie ‘Zicht op zekerheid’ werd gepresenteerd. Er bestaat een spanning tussen deze behoefte aan transparantie en de steeds ingewikkelder sociale-regelgeving. Het antwoord hierop is de Burgerpolis, aldus de SVB: een informatiecentrum, kwaliteitshandvest, statusoverzicht, verbindingsorgaan en bindend contract in één. De Burgerpolis werd vijf jaar geleden door de SVB gelanceerd. Nieuwe ontwikkelingen, zoals ‘Overheid geeft antwoord’ en het Pensioenregister vanaf 2011, haken in op de Burgerpolisgedachte. Is deze polis daadwerkelijk gerealiseerd, zijn Nederlanders in staat hun eigen persoonsgebonden socialezekerheidspositie te overzien. “Het gedachtegoed van de Burgerpolis kan rekenen op brede steun vanuit de uitvoeringsorganisaties. De invulling ervan zal bijdragen aan een betere en meer gerichte dienstverlening aan klanten. www.svb.nl ZorgkaartNederland.nl zet zorgverleners op de kaartZorgverleners en zorginstellingen zoeken, vinden en waarderen. Daar draait het om bij de nieuwe website ZorgkaartNederland.nl die 1 december 2009, live is gegaan. Met de introductie van ZorgkaartNederland wordt een groot aantal Nederlandse zorgverleners en zorgaanbieders centraal gepresenteerd. ZorgkaartNederland.nl is een initiatief van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) en Bohn Stafleu van Loghum, uitgeverij voor de gezondheidszorg. ZorgkaartNederland.nl is het geschikte hulpmiddel voor consumenten die een huisarts, specialist of ziekenhuis zoeken. Ook tandartsen, fysiotherapeuten en andere (para)medische zorgverleners zijn vindbaar. Verder wijst ZorgkaartNederland.nl -zowel thuis als onderweg- de weg naar patiëntenverenigingen, zorgverzekeraars, GGD's en andere zorgloketten. Zo bieden de website en de Iphone applicatie een centraal overzicht van het veelal versnipperde en lastig te traceren regionale zorgaanbod. Per zorgverlener of zorginstelling vinden bezoekers aanvullende informatie, zoals verwijzingen naar kwaliteitsonderzoeken of onderzoeken in andere media. Belangrijke informatie over de zorgverlener of zorginstelling komt ook van de zorgconsument zelf, die een waardering van zijn of haar zorgverlener op de site kan achterlaten. Tot slot kunnen artsen, tandartsen, specialisten of ziekenhuizen in de nabije toekomst ook zelf aanvullende (kwaliteits)informatie presenteren. www.zorgkaartnederland.nl Deeljezorg.nl gelanceerdDeeljezorg.nl is op 30 november 2009 gelanceerd. Dit initiatief van de Zorgbelangorganisaties is een sociaal netwerk waarop iedereen persoonlijke vragen op het gebied van zorg en welzijn kan stellen, tips kan uitwisselen en ervaringen kan delen. Een belangrijke steun en informatiebron voor iedereen die op wat voor manier dan ook in aanraking komt met zorg en welzijn; iedereen dus. Daarom is Deeljezorg.nl voor iedereen. “Uniek aan het sociale netwerk is dat ook werknemers van Patiënten-, Gehandicapten- en Ouderenorganisaties (PGO’s) actief zijn. Deze belangenbehartigers wijzen op mogelijkheden die er zijn en instanties waar deelnemers aan het netwerk terecht kunnen.” Zorgbelangorganisaties kunnen een rol spelen op het sociale netwerk, hoewel het netwerk een neutrale plek blijft waarop de interactie op de eerste plaats door de deelnemers bepaald wordt. Zorgbelangorganisaties zijn slechts ‘gastheer’. www.zorgbelang.nl Ook in crisistijd uitzendbanen voor ouderenWat kunnen uitzendondernemingen betekenen voor mensen met een minder grote kans op de arbeidsmarkt? En gaat de kredietcrisis ten koste van de positie van deze doelgroepen: ouderen, langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten en etnische minderheden? Het tegendeel is het geval. Juist in laagconjunctuur biedt uitzendwerk kansen voor ‘doelgroepers’, zo blijkt uit een onderzoek door ECORYS over de instroom van uitzendkrachten sinds 1993 op basis van een steekproef onder 45.000 uitzendkrachten. Uitzendondernemingen bieden jaarlijks werk aan gemiddeld 700.000 mensen. Zonder uitzendbureaus zou een substantieel deel van hen werkloos zijn of zwart werk doen. Van de ruim 700.000 uitzendkrachten die jaarlijks instromen behoort ongeveer een kwart (170.000) tot een van de bijzondere doelgroepen, zoals ouderen, etnische minderheden, arbeidsgehandicapten en langdurig werklozen. Het aandeel doelgroepen is sinds 2000 structureel toegenomen. Voor sommige doelgroepen biedt uitzendwerk zo ongeveer de enige weg naar vast werk, aldus de onderzoekers. www.abu.nl Meer zeggenschap in pensioenfonds voor gepensioneerdenMinister Donner vindt dat gepensioneerden – naast de werknemers en werkgevers – meer zeggenschap moeten krijgen in het pensioenfonds. Dat kan door gepensioneerden een (grotere) rol te geven in de medezeggenschap en verantwoording. Een andere optie is om de gepensioneerden te vertegenwoordigen in het bestuur van het pensioenfonds. Donner vindt wel dat de besluitvorming niet te ingewikkeld mag worden door het toevoegen van een derde ‘deelbelang’ aan het bestuur. Standaard gepensioneerden toevoegen aan het bestuur, zoals in het wetsvoorstel van Koşer Kaya en Blok wordt voorgesteld, vindt de minister daarom niet verstandig. Donner wil zijn ideeën over de vormgeving van het bestuur, verantwoording, intern toezicht en medezeggenschap bij pensioenfondsen verder uitwerken in een aantal verschillende modellen. www.szw.nl Signaleringssysteem en zorgactieplan huisartsenpraktijkenISCOPE, een project van de Academische Werkplaats Ouderenzorg Noordelijk Zuid-Holland, is een eenvoudig en gemakkelijk toe te passen signaleringssysteem voor huisartsenpraktijken. Het systeem brengt eventuele lichamelijke, psychische en sociale problemen van ouderen in kaart. Een vragenlijst maakt duidelijk of de huisarts moet ingrijpen bij patiënten boven de 75 jaar om te voorkomen dat de zelfredzaamheid van de patiënt vermindert. De onderzoekers van ISCOPE zijn druk bezig met de werving van in totaal 70 huisartsenpraktijken voor het onderzoeksproject. Op dit moment heeft ongeveer de helft toegezegd mee te werken en dat gebeurt stapsgewijs. De onderzoeksmedewerkers van ISCOPE benaderen ouderen die bij de screening hebben aangegeven te willen meewerken. De situatie van die ouderen wordt in kaart gebracht tijdens een bezoek aan huis van ongeveer een uur. Een onderzoeksmedewerker neemt een uitgebreide vragenlijst af. De vragen gaan over hun lichamelijke conditie, hun psychische toestand en hun sociale omgeving. Als opvallende ervaring bij het project wordt gemeld de afwezigheid van mantelzorgers. “En dan bedoelen we niet de zoon die de financiële administratie doet, maar mensen die af en toe bijspringen in het dagelijkse leven van de oudere. Iemand die een keertje stofzuigt of een boodschapje doet. Er zijn weinig ouderen die aangeven dat ze geholpen worden bij dit soort dingen.” www.nationaalprogrammaouderenzorg.nl Nieuwe inspiratie voor mantelondersteuning in GroningenDe Groninger Statencommissie Welzijn, Cultuur en Sociaal beleid organiseerde een congres met als titel ‘Mantelondersteuning: wie is er verantwoordelijk?’. Meer dan 90 bestuurders, beleidsmakers en professionals praatten die dag in het provinciehuis over hoe de samenwerking tussen mantelzorgorganisaties en mantelzorgondersteuning in de toekomst beter geregeld kan worden. Het congres leverde veel inspiratie op voor initiatieven en nieuw beleid. Gedeputeerde Pim de Bruine ondersteunt het werk van de mantelzorg. Hij meldde dat hij, ondanks de voorgenomen bezuinigingen op welzijn, de provinciale financiële inzet voor het provinciaal coördinatiepunt voor vrijwillige thuishulp en mantelzorg bij het CMO wil blijven handhaven. Het was de tweede keer dat organisaties die zich bezighouden met mantelzorg en mantelzorgondersteuning bijeenkomen in het provinciehuis. De eerste conferentie vond plaats in 2006, aan de vooravond van de invoering van de Wmo. www.provinciegroningen.nl Samenwerking Groningen en Hamburg rond Healthy AgeingDe economische missie naar Hamburg rondom het thema Healthy Ageing is succesvol verlopen, meldt de gemeente Groningen. Een brede delegatie van bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit Groningen heeft samenwerkingsmogelijkheden met Hamburg verkend. De missie werd ondersteund door het Healthy Ageing Network Northern Netherlands. “Door intensief samen te werken met onderzoeksclusters in Noordoost-Europa ontstaat een sterk internationaal netwerk.” Delegatieleider Jaap Dijkstra, wethouder Economische Zaken en Internationale Handelsrelaties: “Het Groningse cluster van kennisinstellingen en bedrijven staat goed op de kaart in Hamburg. Wij hebben de kennis en de potentie om tot dè specialistische regio in Europa uit te groeien als het gaat om gezond ouder worden. Hamburg en Schleswig- Holstein kennen vele farmaceutische multinationals en toonaangevende biotechnologiebedrijven. Een vergaande samenwerking is een win-win situatie voor beide clusters.” www.gemeente.groningen.nl Persoonlijk Zorgdossier voor chronisch patiëntAls steun in de rug voor chronische patiënten is een patiëntenplatform gelanceerd speciaal voor mensen met een chronische aandoening: www.patient1.nl Patiënt1 is een onafhankelijk, betrouwbaar en veilig platform waar je als chronische patiënt de basis vindt om je zorg te kunnen regelen en door zelfmanagement de kwaliteit van leven te verbeteren, meldt het Zorginnovatieplatform. “Patiënt1 speelt daarmee in op de aanstaande veranderingen in de zorg, waarbij de regierol van de huisarts wordt versterkt en zelfmanagement van de patiënt steeds belangrijker wordt.” Centraal in de dienstverlening van Patiënt1 staat het beheer van een eigen Persoonlijk Zorgdossier, bestaande uit een medisch dossier, een medicijnendossier, een zorgplan en een streef- en meetwaardendossier. Voorlopig richt Patiënt1 zich speciaal op patiënten met Diabetes, COPD, CVRM en Hartfalen. Na 1 januari komen andere zorgstandaarden aan bod. www.zorginnovatieplatform.nl Pensioen verbetert gezondheidAlsof je 8 jaar jonger bent geworden. Dat is gemiddeld genomen het effect van pensionering op de zelf ervaren gezondheid van 14.714 werknemers van het Franse nationale elektriciteits- en gasbedrijf Gaz de France-Electricité de France. Het is de belangrijkste uitkomst van een studie naar de gezondheid van de semi-ambtenaren van het Franse energiebedrijf 7 jaar vóór en 7 jaar na pensionering. In de jaren vóór het pensioen stijgt geleidelijk het aantal mensen dat zichzelf niet gezond vindt: van 15% zeven jaar vóór tot 20% ten tijde van de pensioenleeftijd. Na het pensioen daalt het aantal ongezonde oud-werknemers binnen twee jaar tot onder de 15%. Om dan, langzamer dan voorheen, weer te stijgen. Werknemers met een fysiek of psychisch zware baan en weinig plezier in het werk profiteerden het meest van hun pensioen. Hun gezondheid gaat vóór de pensionering ook sneller achteruit. Ook respondenten die in de drie jaar vóór hun pensioen depressief waren geweest, profiteerden sterk van het stoppen met werken. www.ntvg.nl Zeylmans symposium waardig oud wordenHoeveel ruimte is er om onze laatste levensfase zelf in te richten? Welke keuzes moeten er persoonlijk, organisatorisch en maatschappelijk genomen worden om zo veel mogelijk mensen ook in hun laatste levensfase een menswaardig bestaan te garanderen? Is er in de maatschappij wel voldoende oog voor de menselijke ontwikkeling, ook in de afsluitende fase van het leven? Over deze vragen gaat het Zeylmans Symposium op 8 maart in Antropia in Driebergen. “In onze tijd lijken euthanasie en zware medicatie te prefereren boven aandacht, verpleging en de mogelijkheid om ook in de laatste levensfase bewust met het leven om te gaan. Zijn we nog in staat om de mensen in zijn laatste levensfase te zien als iemand die zich ontwikkelt? Welke keuzen horen daarbij?” www.vereniginghetzonnehuis.nl Betere zorg met ParkinsonNetHet beter organiseren van zorg loont. Dit blijkt uit onderzoek van het UMC St Radboud naar het nieuwe zorgconcept ParkinsonNet. ParkinsonNet bestaat uit regionale netwerken van geselecteerde fysiotherapeuten, die speciaal zijn opgeleid voor de behandeling van Parkinsonpatiënten. Zij krijgen trainingen om binnen hun netwerk informatie uit te wisselen en samen te werken met elkaar en met de neurologen in hun regio. De ParkinsonNet therapeuten zijn voor de Parkinsonpatiënt goed te vinden, onder andere via internet en folders. Zo trekken zij extra patiënten aan en kunnen ze hun expertise verder vergroten. Bij het onderzoek naar de waarde van de ParkinsonNet netwerken waren 700 patiënten betrokken. Nooit eerder is zo’n grootschalig onderzoek verricht naar paramedische zorg. Uit de resultaten blijkt dat door ParkinsonNet enerzijds de kwaliteit van zorg duidelijk toeneemt en anderzijds de kosten aanzienlijk afnemen. ParkinsonNet is sinds de start in 2004 enorm gegroeid. Het omvat momenteel 64 netwerken die bijna heel Nederland bestrijken. De netwerken zijn inmiddels uitgebreid met speciaal opgeleide zorgverleners uit andere disciplines, zoals ergotherapeuten, logopedisten en Parkinsonverpleegkundigen. www.umcstradboud.nl ‘Investeren in inzetbaarheid van oudere werknemer nodig’Overheid, werkgevers en werknemers moeten meer investeren in duurzame inzetbaarheid van werknemers om langer doorwerken te stimuleren. Daarvoor moeten ze anders gaan kijken naar de loopbaan van werknemers. Zo moet er tijdig en méér geïnvesteerd worden in bij- en omscholing van (oudere) werknemers, zodat werknemers ook later in hun carrière makkelijker van baan kunnen wisselen. Ook komt er een wettelijke wederzijdse scholingsaanspraak, waardoor de werkgever zijn werknemers kan aanspreken op het volgen van scholing en andersom. Dit staat in een notitie over de arbeidsparticipatie van ouderen die minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid namens het kabinet naar de Tweede kamer heeft gestuurd. In de notitie constateert het kabinet dat er al een trendbreuk gaande is in de arbeidsparticipatie van ouderen. Die is sinds 1995 weliswaar fors gestegen, maar tegelijkertijd moet er ook nog veel gebeuren om kansen van werkloze ouderen op de arbeidsmarkt te vergroten. Mede in het licht van de verhoging van de AOW-leeftijd wil het kabinet de arbeidsmarktpositie van ouderen de komende tien jaar verder verbeteren. Het kabinet heeft daarvoor een vervolgagenda geformuleerd, waarmee overheid, werkgevers en werknemers samen aan de slag moeten. www.szw.nl |