| Nieuwsbrief 75 |
|
Tinkerbell’s Patiëntencoach begeleidt patiënten onder meer tijdens moeilijke gesprekken met zorgprofessionals. De coach is met name bedoeld voor oudere patiënten die geen mantelzorger in de buurt hebben, of mensen die voor het eerst een ernstige aandoening hebben. De coach geeft informatie over het zorgaanbod en stimuleert een assertieve houding bij de patiënt, waardoor zijn (sociale) zelfredzaamheid wordt vergroot. Het is de bedoeling dat deze dienst landelijk beschikbaar komt. Het doel van de begeleiding is in een aantal keren de kennis van het zorgaanbod en de assertiviteit van de patiënt te verhogen, waardoor de (sociale) zelfredzaamheid groter wordt. Daarnaast zullen zorgprofessionals aangespoord worden patiëntgerichter te communiceren en afspraken te maken. Ook als de patiënt naar een andere instelling verwezen wordt gaat de begeleider mee.
Eind vorig jaar gaf ruim een derde van de werknemers aan te willen doorwerken tot hun 65e. De bereidheid om daarna te blijven werken is echter een stuk minder groot. Slechts 12 procent van de werknemers is daartoe bereid. Iets meer dan de helft geeft aan niet na hun 65e door te willen werken. In 2008 wilde 36 procent van de werknemers van 15 tot 65 jaar tot hun 65e werkzaam blijven. Ongeveer 35 procent wilde zo lang niet doorwerken en de rest gaf aan het niet te weten. In 2005 was nog maar 21 procent bereid te werken tot 65 jaar. Hoogopgeleide werknemers willen vaker doorwerken dan laag- en middelbaar opgeleide werknemers. Iets meer dan de helft van de hogeropgeleiden denkt hun werk daadwerkelijk te kunnen blijven uitvoeren tot hun 65e jaar. Laag- en middelbaar opgeleiden geven juist vaker aan dat lichter werk ertoe kan bijdragen dat ze langer kunnen doorwerken.
Werkgevers zien weinig mogelijkheid om hun werknemers met een zwaar beroep na 30 jaar aan ander, lichter werk te helpen. Het kabinet stelt deze maatregel voor in zijn plannen om de AOW-leeftjid te verhogen. Dat blijkt uit een onderzoek dat TNS NIPO in opdracht van FNV Bondgenoten heeft uitgevoerd onder werkgevers. Op de vraag of werkgevers denken mensen in het eigen bedrijf te kunnen herplaatsen, antwoordt 84 procent negatief. Werkgevers zien het ook niet gebeuren dat zij hun mensen buiten het eigen bedrif geplaatst krijgen: 52 procent acht dat nagenoeg uitgesloten en nog eens 34 procent acht de kans klein, samen 86 procent. Over de mogelijkheid tot om- en bijscholing naar lichter werk zijn werkgevers iets positiever, maar toch ziet 72 procent daar weinig kans toe. Voor FNV Bondgenoten bevestigt deze uitslag de mening dat het kabinetsplan voor de AOW onuitvoerbaar is.
Het congres van het Nederlands Huisartsen Genootschap besteedt onder het motto ‘Ga voor (G)oud!’ aandacht ‘aan wat we als huisarts kunnen doen opdat ouderen zo lang mogelijk fit en gezond blijven en dat kwetsbare ouderen de zorg krijgen die ze nodig hebben’. Juist de kwetsbare patiënten, met veelal complexe problematiek, raken al gauw verdwaald in het woud van zorgverleners, indicatie- en welzijnsinstellingen, aldus het NHG-bestuur in het tijdschrift Huisarts & Wetenschap: Naast een goede medische aanpak zijn tijd en aandacht misschien wel de belangrijkste componenten van de zorg voor ouderen.
Dat de ouderenzorg verbeterd moet worden, is geen nieuws meer. “Er is gewoon veel achterstallig onderhoud”, zegt Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde en directeur van de Leyden Academy on Vitality and Aging (LAVA). Met deze Academy probeert hij dat achterstallige onderhoud weg te werken. Door op te leiden en de huidige artsenopleiding te verbreden. De tekortkomingen zitten vooral in de opleidingen. Westendorp: “Van onze doktoren maar ook van bestuurders. Zij kunnen wel managen, maar hebben geen verstand van wat ze managen. Dat proberen we op de Academy te verhelpen.” De Academy wil ‘de pioniers van morgen’ opleiden. Westendorp: “Dat moet ook wel want demografen berekenen dat de pasgeborenen van nu gemiddeld 100 worden. We spelen graag de nar en zetten zo andere betrokkenen aan het denken, in Nederland, Europa, zelfs wereldwijd. En eigenlijk ziet iedereen het nut.” www.nationaalprogrammaouderenzorg.nl
Patiënten hebben vaak problemen met verpakkingen van geneesmiddelen. Dat concluderen farmaceutische onderzoekers van het kennisnetwerk UPPER van de Universiteit Utrecht. Met name mensen met een beperkte handfunctie, zoals reumapatiënten en ouderen, hebben moeite de verpakkingen te openen. De stripverpakking geeft de meeste problemen. De onderzoekers van de Universiteit Utrecht doen een aantal suggesties om een deel van de problemen op te lossen. Hieraan kunnen geneesmiddelproducenten, de overheid en apothekers een bijdrage leveren. De producent zou bijvoorbeeld op de verpakking kunnen aangeven hoe deze te openen is en gebruikstests met oudere proefpersonen kunnen uitvoeren. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zou het testen van de gebruiksvriendelijkheid van de verpakking onderdeel kunnen maken van de registratieprocedure. Verder zouden apothekers de patiënt beter kunnen begeleiden bij het gebruik van een medicijn, of bijvoorbeeld de tabletten uit de doordrukstrip in een flacon kunnen meegeven.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft voor 28 zorgaanbieders een regeling op maat getroffen voor de invoering van de Zorgzwaartepakketten. Het gaat om AWBZ-instellingen die door de overgang naar de ZZP-bekostiging meer dan 13% van hun huidige budget moeten inleveren. Met dit maatwerk neemt de NZa een belangrijke hobbel op de weg naar invoering van de nieuwe bekostigingssystematiek. Door de overgang naar de ZZP’s is er voor 44 zorgaanbieders die er meer dan 13% op achteruitgaan speciale aandacht. Van deze aanbieders hebben er 28 een verzoek om een regeling op maat ingediend. De maatwerkregelingen zijn divers. Zo zijn er organisaties waar de afbouw zich over meer dan 3 jaar mag uitstrijken, bijvoorbeeld totdat nieuwbouwplannen gerealiseerd zijn of een fusie is afgerond. Elders wordt onderzoek gedaan naar de werkelijke kosten in vergelijking tot de tarieven, bijvoorbeeld voor kinderen en jeugdigen.
Een grote en mogelijk groeiende groep binnen het vrijwilligerswerk is die van 55 jaar en ouder. Deze ouderen nemen nu al een groot deel van het werk voor hun rekening en dat deel zal naar verwachting alleen maar groeien. Voor MOVISIE en Vilans was dit aanleiding om nader te onderzoeken welke (voor)oordelen en belemmeringen zich voordoen rond vrijwilligerswerk door ouderen. Naast literatuuronderzoek werd een digitale enquête gehouden waaraan 150 zorgorganisaties en 33 'welzijn ouderen'-stichtingen meewerkten. De voornaamste problemen in de uitvoering van activiteiten door oudere vrijwilligers met beperkingen, zijn dat deze vrijwilligers fysiek niet meer in staat zijn de activiteiten uit te voeren. Maar de inzet van oudere vrijwilligers hoeft niet tot problemen te leiden. Ruim een vijfde van de zorgorganisaties en ruim een derde van de organisaties voor welzijn/ouderen geeft aan niet tegen problemen aan te lopen bij de inzet van oudere vrijwilligers. De oplossing voor eventuele problemen is volgens de organisaties vooral het voeren van persoonlijke gesprekken, bij voorkeur op informele wijze.
Het Academisch Trainingscentrum heeft in samenwerking met de Universiteit van Tilburg de 'Nationale Senioren Barometer' ontwikkeld. Met deze Barometer wordt in kaart gebracht hoe senioren in Nederland daadwerkelijk in het leven staan, hoe zij naar onze maatschappij kijken en hoe zij denken over vele verschillende actuele onderwerpen. Op basis van de ervaringen van eerder onderzoek in 2008 en naar aanleiding van de feedback van de deelnemers van het afgelopen jaar is de nieuwe editie van de Senioren Barometer op diverse punten verbeterd. Deze verbeteringen zijn mede mogelijk gemaakt door de medewerking van een aantal nieuwe onderzoekers. Om een goed beeld te krijgen van de mening van ouderen over vele facetten van het leven is een breed scala aan (gevalideerde) vragenlijsten opgenomen in de Barometer, met als onderwerpen: Kijk op de maatschappij; intergenerationele solidariteit; ervaringen met WMO, overheid en gemeente; wonen en woonomgeving; eenzaamheid; zin van het Leven; het ervaren van emoties; Kwaliteit van Leven en gezondheidstoestand; zorgbehoefte; ontwikkelingen in de gezondheidszorg; persoonlijkheid; werk en pensioen; vrijetijdsbesteding en mediagebruik. www.anbo.nl www.seniorenbarometer.nl
De mensen die dit jaar hun recht op AWBZ-gefinancierde zorg kwijtraken, doen nog amper een beroep op alternatieven. Van de ruim 43 duizend mensen die de mededeling kregen dat ze hun begeleiding of ondersteuning verliezen, hebben tot nu toe maar iets meer dan 1500 personen zich gemeld bij de stichting MEE. Die organisatie heeft van staatssecretaris Bussemaker de opdracht gekregen mensen te helpen mantelzorg te organiseren of ze te wijzen op bijvoorbeeld gemeentelijke voorzieningen. Wie zorg verliest, krijgt daarover een brief van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Daarin staat ook dat mensen zich bij de lokale MEE-vestiging kunnen melden voor hulp bij het zoeken naar een alternatief. Maar van die mogelijkheid hebben dus nog maar relatief weinig mensen gebruikgemaakt, vertelt Auke Blom van MEE Nederland. ‘Als je het afzet naar het aantal mensen dat al een herindicatie heeft gehad (meer dan 40 duizend, red.), dan zijn die 1500 aanmeldingen niet veel. We hebben extra personeel klaar staan, dus het is jammer dat mensen zich niet melden.’
STG/Health Management Forum heeft de toekomstverkenning “Persoonsgebonden financiering voor langdurig zorggebruikers” gepubliceerd. STG/HMF ontwikkelde drie scenario’s waarin de mogelijke toekomst van de persoonsgebonden financieringsvormen (waaronder het bekende Persoonsgebonden Budget, PGB) worden beschreven. Is de toekomst van het PGB gegarandeerd? Blijft het ministerie van VWS verantwoordelijk voor de uitvoering? Aline Saers, directeur van Per Saldo, noemt het een verademing dat het pgb in een breed perspectief neergezet wordt. “Er is met het rapport een stap voorwaarts gezet om het pgb als een instrument voor eigen regie te ontwikkelen in plaats van het te beperken als slechts een persoonlijke financieringsvorm in de zorg.” Kim Putters, bestuurskundige en bijzonder hoogleraar Management van instellingen in de gezondheidszorg, zegt dat het rapport helder neerzet hoe het PGB eruit kan zien. “Daarnaast maken de geschetste consequenties en vragen voor debat duidelijk waar de overheid naar zal moeten kijken.”
Allochtone Mantelzorgers Werken Aan Hun Toekomst (AMWAHT) is winnaar van de Agis Zorgverbeteraarsprijs 2009. Bezoekers van de Dag van de Mantelzorg in Utrecht verkozen het project uit vijf genomineerden. AMWAHT leidt veertig allochtone mantelzorgers op om andere mantelzorgers te bereiken en te betrekken bij plaatselijke netwerken, lotgenotengroepen te begeleiden en empowerment programma’s uit te voeren. Het project wint 25.000 euro. De vier overige genomineerde projecten waren: ‘Met Zorg de Zomer door’ van Aveant - Gids ‘Thuis Voelen’ van Publicarea – Het Odensehuis van Stichting Odensehuis en ShareCare zorgsite van ShareCare. Zij kregen elk 500 euro. De jury heeft deze projecten gekozen uit 62 aanmeldingen.
Op 19 november vond de officiële en feestelijke opening plaats van het Zorg Innovatie Centrum Jan Wierhof 5.3 in Tilburg. Studenten en een groep gediplomeerde verpleegkundigen zullen het centrum runnen. Het Zorg Innovatie Centrum (ZIC) is een plek waar studenten van verschillende opleidingen en opleidingsniveaus zich als het ware laten onderdompelen in de praktijk van de geestelijke gezondheidszorg en hun eigen leervragen en leeromgeving creëren. Doelstelling is het bieden van kwaliteit van zorg en het behalen van een optimaal leerrendement, binnen de marges van een gezonde bedrijfsvoering. In 2007 werd al gestart met een ZIC voor ouderen, waarmee goede ervaringen zijn opgedaan. Toch wordt deze ZIC uniek in zijn soort genoemd. Het betreft namelijk een open opnameafdeling voor 12 cliënten, gericht op rehabilitatie. Ook het feit dat het team multidisciplinair is samengesteld (maatschappelijk werk en dienstverlening, sociaal pedagogische hulpverlening en verpleegkunde niveau 4 + 5).
Werkende mantelzorgers kunnen hun zorgen uit handen geven. De FNV en Menzis ontlasten met de Mantelzorgdesk de mantelzorgers van Nederland. Het aantal mantelzorgers zal de komende jaren sterk stijgen. FNV en Menzis willen mantelzorgers helpen in balans te blijven. Menzis biedt als eerste zorgverzekeraar een pakket aan maatregelen waardoor mantelzorgers even op adem kunnen komen, terwijl de zorg voor hun naaste doorloopt. Een mantelzorgarrangement bestaat uit een aantal dagen waar mantelzorgers zich in een prettige omgeving kunnen ontspannen en op adem kunnen komen. Ontspanning en het ontmoeten van lotgenoten staat centraal. Afhankelijk van de aanvullende verzekering krijgt de mantelzorger een vergoeding voor 3 tot 5 dagen, terwijl de zorg voor de naaste wordt overgenomen door professionals. De Zorgmakelaar van Menzis gaat daarnaast komend jaar klanten ondersteunen bij hun (mantel)zorgvragen. Komende winter bieden FNV en Menzis deze samenwerking aan alle leden van de FNV die lid zijn van Menzis. |
