Laatste nieuwsbrief van dit seizoen
Provincies: vitaal wonen voor iedereen
Ouderenhuis vol sensoren
65-plussers driemaal zoveel geneesmiddelen
Pensioenfonds belegt voorzichtig in zorgvastgoed
SIR-55 presenteert verkoopgarantieplan
ActiZ Raad voor Sociale Innovatie gelanceerd
Werk in de zorg voor 5000 werklozen
Kwetsbare oudere in ziekenhuis screenen op risico’s functieverlies
Honderdduizend bezoekers voor pensioenplanner
Levensboek oorlogsgetroffenen, veteranen en vluchtelingen


 

Laatste nieuwsbrief van dit seizoen
Dit is de laatste nieuwsbrief Senior & Innovatie van dit seizoen. De eerste nieuwsbrief in het nieuwe seizoen ontvangt u op dinsdag 1 september. Voor actueel nieuws kunt ook gedurende de zomermaanden steeds terecht op onze website. De redactie van Senior & Innovatie wenst alle lezers een mooie zomer toe.

inhoud
 

Provincies: vitaal wonen voor iedereen
De provincie Noord-Holland vergrijst snel. Om mensen met dementie ondanks hun beperkingen langer in de eigen wijk of het eigen dorp te laten wonen, kende de provincie van 2005-2009 een subsidieregeling: ‘Kleinschalig wonen voor mensen met dementie’. Per individuele bewonersplaats en per project was steun mogelijk voor aanpassingen of domotica in woonvormen met een huiselijke en herkenbare omgeving. In totaal kregen 31 projecten € 4.631.000. Het aantal kleine projecten in de provincie groeide snel.

Subsidieregeling als stimulans
De provinciale subsidieregeling bleek een stimulans. Het succes bleef niet onopgemerkt. Ook andere groepen wilden steun. Vanaf 2010 is het beleid gericht op het ontwikkelen van beleid om kleinschaliger, meer individueel wonen voor alle doelgroepen te faciliteren. Voor de zomer wordt de startsubsidie ‘Kleinschalig wonen voor kwetsbare doelgroepen’ gepubliceerd. Daarnaast zet de provincie in op kennis delen, en dringt ze bij gemeenten aan eigenaren te faciliteren bij woningaanpassingen. Vitaal wonen voor iedereen, is een centrale doelstelling van het provinciale beleid.

Verbreding en opschaling domotica
Ook Utrecht heeft een specifieke subsidieregeling (2008-2011) ‘om de verbreding en opschaling van domotica-toepassingen te stimuleren’ voor kleinschalige woonvormen voor mensen met dementie. In Limburg werd met provinciale steun wetenschappelijk onderzocht hoeveel kleinschalig woonvormen voor mensen met dementie operationeel of in ontwikkeling waren. Limburg, bleek, liep achter op de rest van Nederland en dat zou zo blijven. Universiteit Maastricht doet tot 2010 onderzoek naar effecten van woonvorm op bewoners, mantelzorgers en werknemers.

Gedragsproblemen niet anders
Trimbos Instituut en VU medisch centrum deden al eerder (2007) onderzoek naar tevredenheid en gedrag van bewoners in kleinschalige woonvormen. Zij hebben meer om handen en genieten meer van hun omgeving, maar hebben dezelfde gedragsproblemen als bewoners in grote instellingen. Ook verschilde het gebruik van psychofarmaca niet.
www.noord-holland.nl
www.provincie-utrecht.nl
www.limburg.nl

inhoud
 

Ouderenhuis vol sensoren
Aan de Franse Côte d’Azur wordt gekeken of gebruik van sensoren het mogelijk maakt voor ouderen langer veilig thuis te wonen. In een laboratoriumsituatie hebben 14 ouderen (65+)het Gerhome getest. Volgend jaar komt er een praktijkpilot. Het Gerhome (ouderenhuis) zit vol sensoren. Die registreren aanwezigheid op stoel, bed, toilet, in verschillende kamers, gebruik van kasten, laden, water-, en elektra. Ook de temperatuur en licht en of ramen en deuren openstaan wordt geregistreerd. Bedoeling is het reguliere gebruik in kaart te brengen om te kunnen reageren op ongewone, onverwachte gebeurtenissen. Omdat de registratie gericht is op afwijkingen van patronen, is het niet nodig voortdurend beeldcontact te hebben. Waken op afstand met grote aandacht voor de privacy van de bewoner, is een van de centrale doelstellingen van het project.

Eerder problemen signaleren
In het Gerhome kan de bewoner eenvoudig beeld en geluidcontact krijgen via een monitor met mantelzorgers, familie en zorgprofessionals. De centralist kan daarnaast zelf contact zoeken. Hij kan direct spreken of via het scherm adviezen geven. Bijvoorbeeld als het zomers erg warm wordt in huis, adviseren regelmatig iets te drinken. De regionale ouderenorganisaties zijn bij de proef betrokken, regionale overheid, en geriatrische afdelingen van ziekenhuizen zijn partners in het project. Met Gerhome denken de onderzoekers eerder mentale of fysieke problemen bij ouderen te kunnen signaleren. Gebruik van sensoren kan ook mogelijk het veiligheidsgevoel verhogen. Ouderen weten dat ze snel hulp kunnen krijgen, mantelzorgers zijn gerust omdat er over hun familielid gewaakt wordt.
www.gerhome.cstb.fr

inhoud
 

65-plussers driemaal zoveel geneesmiddelen
In 2008 verstrekten openbare apotheken 166 miljoen keer patiënten een geneesmiddel dat vergoed wordt door de zorgverzekeraars. Bijna de helft van die geneesmiddelen was bestemd voor ouderen. Dat blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen over het medicijngebruik in 2008. Vergeleken met 2007 steeg het aantal receptverstrekkingen dat voor vergoeding in aanmerking komt met 3,8%. Een groei die aansluit bij de ontwikkeling in de afgelopen jaren, zegt Fabienne Griens, onderzoeker bij SFK.

Dagelijks drie geneesmiddelen
Aan mensen van 65 jaar of ouder worden jaarlijks 35 geneesmiddelen verstrekt, dat is ruim drie maal zoveel als de 11 van gemiddelde Nederlander. De 65-plusser met aandoeningen gebruikt dagelijks drie geneesmiddelen. Het medicijngebruik van 75-plussers is met 43 verstrekkingen bijna vier keer zoveel als dat van de gemiddelde Nederlander. Van de recepten voor ouderen is 84% een vervolgrecept, bij patiënten tot 40 jaar is dat 52%.

Verband tussen leeftijd en medicijngebruik
De SFK publiceert sinds 2001 jaarlijks een overzicht van door openbare apotheken op recept verstrekte geneesmiddelen. Ook in 2001 kregen ouderen bijna drie maal zoveel receptgeneesmiddelen als de gemiddelde Nederlander. Uit de cijfers blijkt een duidelijk verband tussen leeftijd en medicijngebruik. Jongeren gebruikten de minste medicijnen (3 recepten per jaar), tussen de 20 en 40 neemt dat toe (5 recepten), van 40-64 verdubbeld het gebruik (9,5), datzelfde gebeurt tussen 65-75 (18,5), boven de 75 loopt het snel verder op (33). De cijfers over het afgelopen jaar geven eenzelfde beeld, zegt Fabienne Griens van SFK. ´Vanaf hun 65ste gebruiken mensen veel meer medicijnen.´

65-plussers 44% van totale geneesmiddelengebruik
De 65-plussers, 14,7% van de bevolking, zijn verantwoordelijk voor 44% van het totale geneesmiddelengebruik. Dat percentage is vrij constant, zegt Griens. Het meeste geld ging naar maagzuurremmers, cholesterolverlagers en middelen tegen astma/copd. Metropolol (tegen onder meer hoge bloeddruk en angina pectoris) is sinds 2005 het door ouderen meest gebruikte geneesmiddel. In 2008 werd Metropol 2,8 miljoen keer voorgeschreven.
www.sfk.nl

inhoud
 

Pensioenfonds belegt voorzichtig in zorgvastgoed
Syntrus Achmea Vastgoed is pensioenuitvoerder voor 48 bedrijfstakpensioenfondsen. Met 13 miljard aan vastgoed is SAV de grootste vastgoedbeheerder voor institutionele beleggers in Nederland. Sinds 2008 heeft SAV een fonds, FBI Zorgvastgoed, dat belegt in zorgvastgoed. De start was voorzichtig met een totaalbedrag van 100 miljoen. Er worden 14 categorieën onderscheiden die het risico voor beleggers aangeven. Bepalend is hoe vitaal een onderdeel is voor de gemeenschap. Woonzorgappartementen zijn vastgoed met een heel laag risico, een zorgboulevard vertegenwoordigt het hoogste risico voor beleggers.

Constante, groeiende vraag
Bij vastgoed wordt onderscheiden tussen direct en indirect rendement. Indirect rendement is bij zorgvastgoed zeldzaam. Het rendement is misschien niet zo hoog, maar de vraag is constant en groeit. Gaat een afnemer failliet, dan zijn er direct andere geïnteresseerden. Dat het rendement wordt bereikt op een relatief lange termijn, past bij de aard van een pensioenuitvoerder. Zorgaanbieders die huren kunnen zich volgens SAV concentreren op hun kerntaak en zich focussen op het primaire proces. De zorg krijgt naast de coöperatie en bank nu een derde mogelijke financieringspartner: het pensioenfonds.

Vier soorten vastgoed
SAV richt zich in eerste instantie op vier soorten zorgvastgoed:
-V&V-objecten, intramurale zorg/wonen projecten met de zorgorganisatie als hoofdhuurder;
-1e Lijnscentra, met in elk geval huisartsen, apotheek, therapeuten en in een sterk verzorgingsgebied met weinig alternatieve objecten;
-GGZ klinieken, in binnensteden of voor zware chronische categorieën;
-Ziekenhuizen, niet te groot en in de regio, of gespecialiseerde centra (dialyse, radiotherapie, diagnostiek).

Schaarste in seniorenvastgoed
Robert van Schagen van SAV, die de eerste stappen van SAV op het zorgvastgoedpad toelichtte tijdens het Senior Living Event in april 2009, verwacht dat de vraag naar zorgvastgoed de komende jaren, als gevolg van de vergrijzing, snel zal stijgen. ‘Het vastgoedvolume zal een vergelijkbare stijging moeten doormaken als de verandering in de bevolkingssamenstelling. Schaarste in seniorenvastgoed is bijna onontkoombaar’
www.achmeavastgoed.nl

inhoud
 

SIR-55 presenteert verkoopgarantieplan
Het Stichtingsbestuur van SIR-55 heeft een verkoopgarantieplan ontwikkeld met als doel de woningmarkt in Nederland in beweging te brengen. Belangrijke uitgangspunten die aan het plan ten grondslag liggen zijn volgens SIR-55 eenvoudig en doeltreffend:
1. Het betreft de keten tussen starter en de medior/senior die wil verhuizen;
2. Het plan garandeert de verkoop van het huis in een termijn van 1 jaar;
3. Het plan is een tijdelijke maatregel (maximaal 3 jaar);
4. De woonconsument is bereid te betalen voor de zekerheid het huis te verkopen;
5. Een landelijk fonds maakt financiering van de afgegeven garantie mogelijk.

Belangrijke voorwaarde
Belangrijke voorwaarde om dit Verkoopgarantieplan succesvol te laten zijn, is volgens SIR-55-voorzitter Peter Verleg de (financiële) participatie van de woningbouwbranche, de banken, de woonconsument en de wijze waarop de landelijke overheid dit plan (fiscaal) faciliteert. Op uitnodiging van SIR-55 hebben NVB, Bouwend Nederland en de Neprom zich aan dit initiatief gecommitteerd. Ook de Vereniging Eigen Huis staat volgens Verleg sympathiek tegenover dit plan “en verschillende gedeputeerden van provincies volgen met belangstelling de besprekingen over dit Verkoopgarantieplan. Alle betrokkenen zijn overtuigd dat de macro-economisch effecten van dit plan betekenisvol zijn voor de economie en voor de overheidsfinanciën.”

Politieke moed gevraagd
Wat nu gevraagd wordt is politieke moed en verantwoordelijkheid om de woningmarkt in beweging te brengen, aldus voorzitter Verleg van SIR-55. “De recessie biedt een unieke kans de bouweconomie een impuls te geven vanuit een kwalitatieve benadering. Daar is iedere woonconsument, huurder en koper, bij gebaat. Waar is het wachten op?”
www.sir-55.nl

inhoud
 

ActiZ Raad voor Sociale Innovatie gelanceerd
Nieuwe oplossingen zoeken om tekorten aan verpleegkundigen en verzorgenden te voorkomen. En hoe houdt de werknemer in de zorg plezier in zijn werk? Dat zijn de uitgangspunten van het sociale innovatie programma in de verpleeg- en verzorgingshuizen en thuis- en kraamzorg (de VVT- sector). Om het programma te ondersteunen heeft ActiZ de Raad voor Sociale Innovatie opgericht.

Ondernemen door mensen
“Ik geloof in ondernemen, maar niet door ‘instituties’, wel door mensen,” zegt Han Noten, voorzitter van ActiZ en voorzitter van de nieuwe ActiZ Raad voor Sociale Innovatie. “Mogen doen wat nodig is, de ruimte om de talenten te gebruiken die je hebt. De samenwerking laten gebeuren die logisch voortvloeit uit de vraag van de cliënt.” Voor Noten is dit de kern van sociale innovatie.

Omslag
Onderzoek laat zien dat zonder maatregelen in 2012 het tekort aan verzorgenden en verpleegkundigen rond de 13.000 zal liggen. Om dat tekort aan te vullen, moeten zorgondernemers meer doen dan alleen nieuwe medewerkers werven. Er zijn veranderingen nodig om met hetzelfde aantal mensen meer werk te kunnen verzetten. Bijvoorbeeld door meer aandacht te schenken aan de organisatie en kwaliteit van het werk. Medewerkers moeten ook plezier hebben in het werk. Daarom is het belangrijk dat zij meer zelfstandigheid krijgen en dat ze meer ruimte krijgen voor ontplooiing. Voor sommige ondernemers betekent dat een omslag in hun beleid. Met een meerjarig programma sociale innovatie gaat ActiZ haar leden ondersteunen om die omslag langzaam maar zeker te maken. “Andere manieren van organiseren en werken leidt tot beter gemotiveerde medewerkers en dat komt de kwaliteit van de zorg ook zeker ten goede”, aldus Aad Koster, directeur van ActiZ.

Platform
Ter ondersteuning van dit programma heeft ActiZ een platform opgericht, de ActiZ Raad voor Sociale Innovatie. Op 18 mei 2009 is de Raad van start gegaan en zijn de leden geïnstalleerd. In de raad hebben prominenten met uiteenlopende achtergronden zitting: bestuurders van ActiZ leden, vertegenwoordigers van de beroepsgroepen en cliënten, wetenschappers en anderen. De Raad heeft als belangrijkste taken om bij te dragen aan vernieuwende ideeën en het belang van sociale innovatie voor de branche uit te dragen.
www.actiz.nl

inhoud
 

Werk in de zorg voor 5000 werklozen
ActiZ en ABVAKABO FNV gaan de komende twee jaar 5.000 werkloze jongeren opleiden voor een baan in de zorg bij een verpleeg-, verzorgingshuis, de thuiszorg of kraamzorg. Ook gaan de organisaties nog eens 1.000 mensen van bedreigd werk naar werk in de zorg begeleiden. Als een van de grootste arbeidssectoren willen ActiZ en ABVAKABO FNV zo een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van de jeugdwerkloosheid.

Nieuw perspectief
Ook in de huidige economische recessie blijft de zorgvraag groeien. Er is dan ook volop behoefte aan gemotiveerd en geschoold personeel voor de zorg. Tegelijkertijd wordt een enorme stijging van de jeugdwerkloosheid voorspeld. “Als maatschappelijke sector blijf je dan niet stil zitten”, zegt Aad Koster, directeur ActiZ. “In de periode 2009 – 2011 gaan we daarom 5.000 werkloze jongeren opleiden en begeleiden. Zo bieden we die mensen een mooi nieuw perspectief in een sector die veel te bieden heeft.” Daarnaast willen ActiZ en ABVAKABO FNV mensen die hun baan dreigen te verliezen, begeleiden naar een functie in de zorg. Via deze ‘werk naar werk’ begeleiding zullen nog eens 1.000 mensen een toekomst vinden in een verpleeg- of verzorgingshuis, thuiszorgorganisatie of in de kraamzorg.

Regionale uitvoering
De werkloze jongeren krijgen scholing of omscholing en een gerichte begeleiding. Dat laatste is belangrijk om uitval te beperken. De arbeidsmarkt verschilt per regio en het plan wordt daarom regionaal uitgevoerd. In lokale servicepunten werken regionale partijen als werkgevers, gemeente en UWV Werkbedrijf samen om vraag en aanbod uit de regio te matchen.
www.actiz.nl

inhoud
 

Kwetsbare oudere in ziekenhuis screenen op risico’s functieverlies
Een opname in een ziekenhuis kan voor oudere patiënten een risicovolle gebeurtenis zijn. Een grote groep ouderen die opgenomen wordt in het ziekenhuis krijgt last van blijvende beperkingen in het dagelijks functioneren. Het gevolg ervan is dat patiënten soms langer in het ziekenhuis verblijven en ook na ontslag meer zorg nodig hebben dan voor de opname. Vroegtijdige herkenning van risicopatiënten en (preventieve) behandeling van deze problemen kan voorkomen dat patiënten te maken krijgen met blijvend functieverlies. Hiervoor heeft de Divisie Hart & Longen van het UMC Utrecht het project ‘Sneller & Beter Thuis’ uitgevoerd, in samenwerking met het Lectoraat ‘Verpleegkundige en Paramedische zorg voor mensen met chronische aandoeningen’ en de HBO-V van de Hogeschool Utrecht.

Beslisbomen directe patiëntenzorg
Op een systematische wijze worden de oudere patiënten gescreend op het risico van functieverlies. Er verschijnen voor de risicogebieden interventies in beslisbomen die verpleegkundigen in de directe patiëntenzorg kunnen inzetten. Het project startte in november 2006 en is afgerond in november 2008.

Studenten gemotiveerd
Studenten waren gemotiveerd om mee te denken met het project omdat de resultaten van hun producten direct werden gebruikt voor de praktijk. “Daarnaast leerde de studenten onderzoeksvaardigheden aan en leerde zij kritisch naar de praktijk te kijken en innovatief mee te denken naar mogelijke oplossingen. De studenten zijn hierdoor in staat om straks in de praktijk als afgestudeerd verpleegkundige op een professionele manier naar de zorg en naar kwaliteitsverbeteringen te kijken.”
www.zorginnovatieplatform.nl

inhoud
 

Honderdduizend bezoekers voor pensioenplanner
De website www.CheckMijnPensioen.nl heeft onlangs zijn honderdduizendste bezoeker verwelkomd. Ortec lanceerde de website begin vorig jaar om mensen meer inzicht te geven in het totaalbeeld van hun gezinsinkomen als ze met pensioen gaan. Meer dan 150 organisaties verwijzen op hun website naar de online pensioenplanner, waaronder het Verbond van Verzekeraars op zijn consumentenwebsite www.allesoververzekeren.nl. Uit de statistieken blijkt dat CheckMijnPensioen.nl niet alleen vanuit Nederland, maar ook vanuit 94 andere landen is bezocht, waaronder België, Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. De bezoekers verblijven relatief lang op de website. De meeste bezoekers komen op de website binnen via de website van de Stichting Pensioenkijker.
www.verzekeraars.nl

inhoud

Levensboek oorlogsgetroffenen, veteranen en vluchtelingen
Cogis, Pharos en het Trimbos-instituut ontwikkelen gezamenlijk een methodiek voor oudere oorlogsgetroffenen, veteranen en vluchtelingen, gericht op vermindering van depressieve klachten en sociaal isolement. Oorlogsgetroffenen, veteranen en vluchtelingen voelen zich op oudere leeftijd vaak alleen met hun oorlogs- en geweldservaringen terwijl die wel hun leven kleuren. Tijdens het werkzame leven heeft men meestal manieren gevonden om daarmee om te gaan, maar met het ouder worden lukt dat steeds minder. Het gevolg kan zijn dat men depressieve klachten ontwikkelt en zich terugtrekt in een isolement.

Life review
De methodiek behelst het maken van een levensboek op basis van Life review, een laagdrempelige interventie waarbij aan de hand van herinneringen een gestructureerde evaluatie van het eigen leven plaatsvindt. Door het maken van een levensboek en door de vrijheid van keuze die men heeft bij de samenstelling daarvan, brengt men niet alleen samenhang aan in zijn levensverhaal maar krijgt men ook controle over wat men belangrijk vindt om in een dergelijk levensboek op te nemen. Dit biedt de mogelijkheid om continuïteit in het leven te blijven ervaren en daarmee gevoelens van controle, autonomie en welbevinden te handhaven. De methodiek zal in groepsverband worden aangeboden.
www.cogis.nl

inhoud