Vilavie: uitgaan van positieve keuze
Nu ook Vilavie Small
‘Geef senioren in huisvesting een keuze’
Zorgkamer en mantelzorgwoning van hoogwaardige kwaliteit
Miljoen mensen hebben dagelijks te maken met dementie
Zorg op afstand oplossing voor tijdbom in de zorg
Zorgcentrum laat zien hoe bewoners midden in het leven staan
Acht trends aging nieuwe stijl
Hoe willen ‘roze ouderen’ wonen
Start belangrijke discussie over rechten cliënten
Meer medisch zorggebruik ouderen met langdurig laag inkomen
Informele zorg is niet langer vanzelfsprekend
Symposium online mantelzorg
Oproep tot revolutie in pensioendebat
Kwaliteit maaltijden in zorginstellingen steeds beter
‘Bij zorginkoop rekening houden met specifieke belangen ouderen’
Integreer regelingen voor sociale zekerheid, zorg en pensioenen



inhoud
....................................................................................................................

Vilavie: uitgaan van positieve keuze
De initiatiefgroep Vilavie is volop aan de gang met de haalbaarheidsstudie in de Noordoostpolder. Dit meldt projectleider Samantha van Rooij (Strateon) in het eerste nummer van Vilavie magazine. ‘We hebben afgelopen jaar onze naam veranderd. Seniorenstad is Vilavie geworden. Een naam die meer positieve associatie heeft en beter past bij de kansen die we willen bieden aan mensen in de derde levensfase.’

Vijf kernwaarden
In de initiatiefgroep biedt elke partij eigen expertise, zo is in het magazine te lezen. Die partijen zijn: BAM Vastgoed, Heijmans Vastgoed, TCN Property Projects, ING Real Estate Investment Management, Rochadale/DeltaForte, Inbo en Strateon. Als de vijf kernwaarden van Vilavie zien zij: verbondenheid, zinvol leven, regie, ontmoeten, veel beleven.

Je moet als gemeente gewoon durven

Ook beschrijft Vilavie Magazine hoe de Noordoostpolder volop kansen biedt voor een ideale seniorenomgeving. De regionale en lokale politiek ziet deze kansen ook, al wordt nog nagedacht over de concrete invulling. Nieuw Schokland wordt mogelijk de eerste Vilavie in Nederland. Burgemeester Willem van Rappard van Noordoostpolder ziet volop ruimte voor een seniorengemeenschap. ‘Je moet als gemeente gewoon durven.’

Marktonderzoek

Vilavie Magazine beschrijft ook wanneer Vilavie haalbaar is. De eerste resultaten van het marktonderzoek Vilavie Noordoostpolder (Wilt u zelf in Vilavie wonen?) zijn: 22% ja, zeker; 65% ja, misschien; 24% nee.

Waarom geen echte seniorensteden?
Wim Wensing van ING Real Estate legt in het magazine uit dat er een duidelijke markt is voor Vilavie. ‘Seniorenhuisvesting is in Nederland nog te vaak een negatieve keuze. Je wacht tot je echt niet anders meer kunt en dan ga ja naar een verzorgingshuis of een aanleunwoning. Maar dat kan ook anders. Wij geloven in een positieve keuze. Serviceflats zijn al een soort mini-seniorensteden. Waarom zetten we dan geen echte seniorensteden op? Gemeenschappen die inspelen op de werkelijke behoeften van 55-plussers. Deze mensen weten heel goed wat ze willen.’

inhoud
....................................................................................................................

Nu ook Vilavie Small

Niet overal in Nederland is evenveel ruimte voor de omvang van Vilavie. Toch is er ook op die, veelal stedelijke plaatsen, behoefte aan een prettige woonomgeving met goede voorzieningen voor 55-plussers, aldus Vilavie Magazine. Initiatiefgroep Vilavie heeft daarom Vilavie Small ontwikkeld. ‘Deze Small Community heeft een schaal van ongeveer 250 woningen en biedt net als de uitgebreidere Vilavie een groot aantal voordelen voor bewoners.'

Kloosterachtige opzet
Ook voor Vilavie Small gelden collectief opdrachtgeverschap, een ruimtelijke opzet en afwisselende woonmilieus. ‘Denk bijvoorbeeld aan een kloosterachtige opzet met een gemeenschappelijke tuin. Een hoogwaardige woonomgeving die in één keer af is met comfortabele appartementen met grote balkons.’ Vilavie Small wordt uitermate geschikt genoemd voor een mix van huur- en koopwoningen (60%-40%) in uiteenlopende segmenten (goedkoop 10%, middel 50% en duurder 40%). ‘In vergelijking zal de kleine variant daarmee een iets hoger prijssegment bedienen.'

Vroegere ziekenhuizen, fabrieken of scholen

Als voorbeelden van mogelijke locaties noemt Vilavie Magazine het nieuwe centrum van Leidsche Rijn, een ziekenhuis of voormalig fabriekscomplex dat wordt gesloopt in het centrum van een middelgrote gemeente of een school die wordt verplaatst en die de mogelijkheid biedt voor 250 woningen dicht tegen het centrum. Ook onderzoekt de Initiatiefgroep Vilavie op dit moment de mogelijkheden van samenwerking met een hotelketen, waarbij de hotel- en woonfuncties worden gecombineerd.

inhoud
....................................................................................................................

‘Geef senioren in huisvesting een keuze’
Tussen nu en 2015 komen er 350.000 seniorenhuishoudens bij. Slimme gemeenten bereiden zich op deze explosieve groei voor, vindt ANBO, belangenorganisatie voor 55-plussers. Volgens Saskia van Veen, adviseur en projectleider wonen, weten veel gemeente niet welke woonbehoeften er bij senioren bestaan. ‘Bovendien hebben ze geen idee van het eigen woningaanbod voor 55-plussers’, zegt zij in Vilavie Magazine.

Starters gaan vaak voor
Het tempo waarmee ouderenwoningen worden gerealiseerd moet omhoog, aldus ANBO. Volgens Van Veen geven gemeenten nu vaak voorrang aan starterswoningen omdat ook daar de nood hoog is. ‘Maar door senioren te laten doorstromen creëer je juist woningen voor starters. Nu zijn veel senioren geen kiezers maar moeters. Er is vaak geen alternatief, dus blijven ze lang in het huis waar zij ook met hun gezin woonden. Ze hebben behoefte aan een ander soort woonruimte, maar die is er niet. Pas als zij niet meer in hun huidige woning kunnen blijven, vertrekken ze. Als er een beter aanbod is, kiezen veel meer senioren voor doorstroom en dat komt het landelijk huisvestingsbeleid ten goede.’

inhoud
....................................................................................................................

Zorgkamer en mantelzorgwoning van hoogwaardige kwaliteit
Afgelopen maanden zijn twee nieuwe zorgconcepten door PasAan gepresenteerd: de kant-en-klare zorgkamer en de mantelzorgwoning. Beide concepten zijn vernieuwend en helpen om mensen met een zorgvraag langer in hun sociale netwerk te blijven wonen. Ruud Dirkse, directeur PasAan: "De woonoplossingen van PasAan zijn niet alleen als concept innovatief, ook inhoudelijk zitten ze vol innovatieve oplossingen. Zo is de bouwkundige staat heel hoog. Dankzij een betonnen vloer, stalen constructie en stenen buitenkant is de beleving en het uiterlijk hetzelfde als bij traditionele bouw. De badkamer is gewoon betegeld. Een milieuvriendelijke warmtepomp zorgt voor gebruikersvriendelijke verwarming, koeling en luchtverversing. De flexibele en verplaatsbare woonoplossingen van PasAan lijken dan geheel ook niet op gebruikelijke oplossingen uit de unitbouw.

Wereldprimeur
Ook de hulpmiddelen en voorzieningen liggen op een hoog innovatief niveau, aldus Dirkse. "Zo is het standaard aanwezige in hoogte en breedte verstelbare toilet een wereldprimeur. Omdat in de oplossingen van PasAan veel hulpmiddelen aan rails hangen is goed maatwerk mogelijk. Ook bevatten de kant-en-klare zorgkamer en mantelzorgwoning flexibele ICT- en domoticaoplossingen op maat, zoals zonodig dwaalbeveiliging, cameratoezicht op afstand, veel bedienbaar met afstandsbedieningen, verplaatsbare lichtknoppen enz. enz."

inhoud
....................................................................................................................

Miljoen mensen hebben dagelijks te maken met dementie
Alzheimer Nederland heeft de beleidsvisie 2008-2011 gepresenteerd met als titel Strijd tegen Dementie. ‘Het streven is om in deze beleidsperiode de wetenschappelijke activiteiten evenredig zwaar te laten worden aan de andere activiteiten. Om de hiervoor noodzakelijke inkomsten te verwerven, is het van groot belang te werken aan de grotere naamsbekendheid van Alzheimer Nederland.’

Gemiddeld drie mensen betrokken bij zorg

In 2008 lijden ruim 270.000 mensen aan dementie. In 2050 zal dit naar schatting een half miljoen mensen zijn. Gemiddeld zijn er drie mensen betrokken bij de zorg voor iemand met dementie. ‘In 2008 hebben dus ruim een miljoen mensen dagelijks met dementie te maken. In 2050 zijn dat twee miljoen mensen.’

Vijf doelstellingen

Alzheimer Nederland (ruim 120.000 donateurs, 26.000 collectanten, bijna 3.500 vrijwilligers, circa 60 medewerkers) werkt deze beleidsperiode aan vijf doelstellingen: 1. bepalend in beeldvorming, 2. leidend in voorlichting, 3. nabij in hulp, 4. duidelijk in belangenbehartiging, 5. regisserend in wetenschappelijk onderzoek.

Deltaplan Dementie

Voor de belangenbehartiging stelt Alzheimer Nederland een landelijke lobbyagenda Deltaplan Dementie op. Ook zal Alzheimer Nederland zorgvernieuwing aanjagen door het instellen van een zorgvernieuwingsprogramma. Voor het wetenschappelijk onderzoek gaat Alzheimer Nederland een International Scientific Forum (ISF) oprichten.

Nieuwe fondsen werven

Voor de uitbouw van activiteiten op het terrein van taboedoorbreking , voorlichting, hulp en belangenbehartiging is jaarlijks een groei van 6% van de inkomsten uit fondsen-werving noodzakelijk tot 9,3 miljoen euro in 2011. Naast bestaande middelen zal Alzheimer Nederland hiervoor nieuwe fondsenwervingsprojecten starten of ondersteunen.

inhoud
....................................................................................................................

Zorg op afstand oplossing voor tijdbom in de zorg
Een derde van het toekomstige capaciteitsprobleem in de zorg kan worden opgelost met ‘zorg op afstand’. Dat is de uitkomst van een onderzoek naar de kwaliteit en haalbaarheid van KOALA, een project voor zorg op afstand. Roger van Boxtel, bestuursvoorzitter van Menzis, heeft namens KPN, Meavita en Menzis deze uitkomst gepresenteerd op het e-healthsymposium ‘De zorgconsument aan zet’ van de NPCF.

Nu grootschaliger aanpak
Met een landelijke uitrol van KOALA denken KPN, Meavita Nederland en Menzis een derde van het toekomstige capaciteitsprobleem in de zorg op te lossen. KOALA heeft als schaalmodel de werking getoond, het is nu tijd voor een veel grootschaliger aanpak. Roger van Boxtel: "De toenemende druk op de zorg is een groot maatschappelijk probleem waarvoor wij állen onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Op basis van een aantal van de onderzochte KOALA-doelgroepen blijkt dat er met een landelijke uitrol maar liefst een derde van het toekomstige capaciteitsprobleem in de zorg kan worden opgelost. Er zijn 165.000 arbeidskrachten minder nodig en dat is 33% van de 500.000 extra mensen die volgens minister Klink in de zorg nodig zijn."

Sociaal en economisch probleem

Tot 2020 zijn 500.000 mensen extra nodig in de zorg. Vanuit het onderwijs stromen slechts 250.000 mensen in en deze moeten verdeeld worden over de metaalsector, het onderwijs én de zorg. Er komt een groot tekort en dat betekent dat de salarissen omhoog zullen gaan. Naast een sociaal probleem ontstaat ook een economisch probleem. De overheid ziet de oplossing in langer werken, mensen meer interesseren voor het werk in de zorg én innovatie. Zorg op afstand is één van de mogelijkheden om de tijdbom te ontmantelen.

Medepioniers

Daarom zoeken KPN, Meavita Nederland en Menzis medepioniers om het draagvlak en volume voor zorg op afstand te vergroten om het tot een succes te maken. "Voor een succesvolle uitrol over de volle breedte moet nog veel gebeuren. Daarbij hebben wij zorgaanbieders, bedrijfsleven, overheid en patiëntenorganisaties hard nodig. Wij vragen kort gezegd dan ook medepioniers. Het kan niet zo zijn dat slechts enkele marktpartijen een succesvolle en uiterst noodzakelijke innovatie als zorg op afstand moeten blijven trekken," aldus Roger van Boxtel.

Grootste project in Europa

KOALA is het grootste project voor zorg op afstand, met gebruik van beeld en geluid, in Nederland, en waarschijnlijk ook in Europa. Op dit moment maken in de provincie Groningen 600 mensen gebruik van KOALA. De helft hiervan heeft thuis intensieve verpleging nodig. De andere helft heeft diabetes, COPD of hartfalen en gebruikt KOALA op indicatie van de medisch specialist of huisarts. Via de eigen televisie kunnen deze mensen op een simpele manier direct contact maken met een verpleegkundige bij een medisch callcenter. De verpleegkundige en de patiënt kunnen elkaar horen en zien. Daarnaast kan de klant meetgegevens verzenden, zoals bijvoorbeeld een bloeddruk.

www.menzis.nl

inhoud
....................................................................................................................

Zorgcentrum laat zien hoe bewoners midden in het leven staan
Om te laten zien dat de bewoners van zorgcentra nog steeds midden in het leven staan, hebben Zorgcentrum Padua en woningcorporatie WonenBreburg een serie ansichtkaarten laten maken van een aantal bewoners van Padua. De markante portrettenserie laat zien dat het leven, de hobby’s en de ervaringen van de bewoners ook in deze tijd nog steeds indrukwekkend zijn. De ansichtkaarten zijn deze maand op de Dag van de Zorg, uitgereikt aan alle bewoners, medewerkers en vrijwilligers van Zorgcentrum Padua. WonenBreburg gaat de kaarten versturen aan haar relaties.

Acht portretten

De acht bewoners hebben zich op verrassende wijze laten portretteren door fotograaf Dolph Cantrijn. De enscenering van de foto’s is gebaseerd op (een aspect van) het levensverhaal van de bewoners. De complete verhalen zijn te lezen op de website van Padua. Etiënne van Breugel schreef de verhalen op basis van uitgebreide interviews. Zo ging mevrouw van Erve vijftig jaar geleden al met de motor naar Italië op vakantie. Mevrouw Oppermans had samen met haar man een kroeg en bezoekt nog dagelijks het Bruin Café in Padua. De heer Schuurkes ging op zijn 18e mee als matroos op de grote vaart maar verruilde dit avontuur voor een baan als conciërge. In zijn vrije tijd praatte hij als conferencier feestavonden aan elkaar en op Padua speelt hij nog steeds Sinterklaas.

Veel plezier beleefd
De bewoners genieten zichtbaar van de herinneringen en zijn meer dan tevreden met het leven zoals ze dat nu leiden. Met de ansichtkaartenserie willen Padua en WonenBreburg laten zien dat het leven van ouderen niet altijd is wat het op het eerste gezicht lijkt. De bewoners hebben veel plezier beleefd aan het maken van de kaarten. Ze hopen dat ook anderen gaan genieten van hun beeld en verhaal.

www.dewever.nl

inhoud
....................................................................................................................

Acht trends aging nieuwe stijl
Nieuwsbrief Snelweg Route 50Plus noemt (vanuit de International Council on Active Aging) acht trends aging nieuwe stijl: internet, trendy oudedagsvoorzieningen, brainfitness, technologie als inspiratiebron, langer doorwerken, levenslang leren, fitness en preventieve gezondheidszorg.
-Internet zal nog meer dan tegenwoordig de link zijn met de buitenwereld. Vooral op de gebieden van gezondheid, reizen en sociale netwerken.
-Oudedagsvoorzieningen ondergaan een revolutie. Zo zullen golf en bingo plaats maken voor theatervoorstellingen, fitness clubs en wijnproef activiteiten.
-Het behoud van intellectuele vaardigheden is prioriteit nummer één.
-Technologie is geen bedreiging maar vormt een inspiratiebron voor verdere ontwikkeling.
-Pensionering betekent niet langer dat mensen ophouden met werken maar dat zij gaan werken op hun eigen voorwaarden.
-Levenslang leren is geheel ingeburgerd. Oudedagsvoorzieningen vestigen zich op universiteitscampussen om volop mogelijkheden te bieden voor onderwijs en cultuur.
-Leeftijd vriendelijke fitness centra zijn overal te vinden.
-Verzekeraars betalen voor preventieve gezondheidszorg.
www.route50plus.nl

inhoud
....................................................................................................................

Hoe willen ‘roze ouderen’ wonen
Ook ‘roze senioren’ willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. COC, Schorer stichting, Anbo en Movisie organiseren op 19 juni in Utrecht een symposium over de woonwensen van homoseksuele senioren. De organisaties nodigen oudere homoseksuele mannen en lesbische vrouwen uit hun voorkeuren voor woonvormen duidelijk te maken. De bijeenkomst, die wordt georganiseerd met de stuurgroep experimenten volkshuisvesting, is ook bedoeld voor gemeenten en corporaties die voor deze klantengroep bouwen. Zij kunnen zich oriënteren op de klantenwens en contact leggen met deze grote doelgroep. om zich te verdiepen in de vraag van deze klanten. In Nederland wonen ruim 100.000 oudere homoseksuele mannen en lesbische vrouwen.

inhoud
....................................................................................................................

Start belangrijke discussie over rechten cliënten
Met het programma: ‘Zeven rechten voor de cliënt in de zorg: investeren in de zorg-relatie’ zet het kabinet de rechtspositie van cliënten in de zorgsector op de agenda. LOC-LPR juicht dat toe. Te lang is aan dit belangrijke thema geen aandacht besteed, aldus deze organisatie van cliëntenraden. Het kabinet kondigt enkele belangrijke verbeteringen aan: rechten die voor cliënten in de ziekenhuissector gelden, gaan ook gelden voor cliënten in de caresector en cliënten krijgen recht op bijstand door een vertrouwenspersoon. Over belangrijke onderwerpen, zoals toekenning van het instemmingsrecht aan cliëntenraden, heeft het kabinet echter nog geen besluit genomen. Of de positie van cliënten inderdaad wezenlijk wordt versterkt hangt mede van die onderwerpen af, concludeert LOC-LPR.

Recht op klachten- en geschillenbehandeling
Tal van organisaties en instellingen hebben een taak bij de behandeling van klachten van cliënten. Cliënten zien door de bomen het bos niet meer. LOC-LPR vindt dat dit vereenvoudigd moet worden. Cliënten moeten bij één klachteninstantie kunnen aan-kloppen. Die instantie moet adequate maatregelen kunnen nemen als een klacht gegrond is. Het kabinetsvoorstel over een landelijke klachtencommissie is een stap in de goede richting. Het kabinet kondigt tevens aan dat zorgaanbieders ervoor moeten zorgen dat hun cliënten een beroep kunnen doen op een vertrouwenspersoon. Dit voornemen steunt LOC-LPR van harte.

Recht op medezeggenschap

LOC-LPR pleit voor een wezenlijke versterking van de positie van cliëntenraden. LOC-LPR vindt dat cliëntenraden bij belangrijke besluiten, zoals over fusie, een instemmingsrecht moeten krijgen. Het kabinet heeft over toekenning van dit instemmingsrecht nog geen besluit genomen. Wel krijgen cliëntenraden de regie over een eigen budget. Op basis van een werkplan en begroting wordt met de zorgaanbieder besproken waar de beschikbare middelen aan besteed worden. Hierbij valt te denken aan onder meer vergaderkosten, vacatiegeld, scholing, inhuren van expertise en lidmaatschap van een Wmcz-organisatie. LOC-LPR is verheugd dat haar pleidooi hiervoor dit resultaat heeft opgeleverd.

inhoud
....................................................................................................................

Meer medisch zorggebruik ouderen met langdurig laag inkomen

In 2006 deden meer ouderen (55 tot 80 jaar) met een langdurig laag inkomen een beroep op de medisch specialist en de fysiotherapeut dan ouderen met een inkomen boven de lage-inkomensgrens, meldt Zorgverzekeraars Nederland. Er bestond echter nagenoeg geen verschil in huisartscontacten tussen beide groepen. Van de 55- tot 80-jarigen heeft 3 procent een langdurig laag inkomen. Opleiding speelt niet of nauwelijks een rol bij het medisch zorggebruik van ouderen. Van de Nederlandse 55-plussers met een langdurig laag inkomen consulteerden zeven op de tien ten minste 1 keer per jaar een specialist. Bij ouderen met een inkomen boven de lage-inkomensgrens was het beroep op de specialist een stuk kleiner.

inhoud
....................................................................................................................

Informele zorg is niet langer vanzelfsprekend

Door de vergrijzing zal de vraag naar zorg in Nederland stijgen. Om in aanmerking te komen voor professionele zorg, gelden steeds strengere eisen. Mensen zijn daarom aangewezen op informele zorg van familie, buren en vrijwilligers. De overheid verwacht dat burgers voor elkaar zullen zorgen. Die verwachting is niet reëel, is de conclusie van Riet Hammen-Poldermans. Op 23 mei promoveerde zij in de sociale wetenschappen aan de Universiteit van Tilburg. Voor haar promotie deed ze onderzoek naar de zorgsolidariteit in de (kleurrijk) verzilverende samenleving. Het bewustzijn dat er een probleem aankomt, is niet groot, constateert Hammen-Poldermans. Ze interviewde vrouwen van diverse generaties met een Nederlandse, Marokkaanse, Turkse, Surinaamse en Molukse achtergrond. De promovenda hoorde dat jonge vrouwen meer werken en het minder vanzelfsprekend vinden dan hun moeders de zorg voor hun ouders op zich te nemen. De Molukse vrouwen zijn de enigen die vast lijken te willen houden aan de traditionele familiezorg. Voor alle andere jongere vrouwen geldt dat ze bereid zijn tot mantelzorg op voorwaarde dat die kan worden ingepast in hun andere verplichtingen, voor werk en gezin. Hammen-Poldermans pleit voor overheidsinvesteringen in faciliteiten die combinaties van werk en zorg mogelijk maken. Ook investeringen in buurtnetwerken zijn nodig.

inhoud
....................................................................................................................

Symposium online mantelzorg

Wat is de stand van zaken op het gebied van online ondersteuning van mantelzorgers. Welke mogelijkheden biedt internet aan patiëntenverenigingen en zorgaanbieders om mantelzorgers met ICT te ondersteunen. En wat zijn de gebruiks- en exploitatiemogelijkheden van verschillende systemen. Daarover gaat het Symposium over internettoepassing voor de mantelzorger van Freeband User Experience project (Frux). Frux is een samenwerking van innovatieve onderzoeksinstituten en bedrijven. Ericsson, Telematica Instituut, TNO, TU Delft, VU Medisch Centrum en Waag Society werken in Frux samen aan praktische toepassingen voor onder andere de zorg. De bijeenkomst is 24 juni in het Cobra museum in Amstelveen.
www.freeband.nl

inhoud
....................................................................................................................

Oproep tot revolutie in pensioendebat
Het Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement (Netspar) organiseert op 29 mei in het Geldmuseum in Utrecht een pensioendebat. Directeur van het CPB Coen Teulings zal daar oproepen tot een revolutie in sociale zekerheid. Teulings wil de risico’s van werkloosheid en arbeidsongeschiktheid meer bij het individu leggen. Dat is volgens hem mogelijk door individuele spaarrekeningen te combineren met individuele pensioenrechten binnen de collectieve pensioenfondsen. Voor Teulings is Nederland de ideale proeftuin voor zo’n revolutie. Ook Theo Hijman (Universiteit van Tilburg en Netspar) en Alwin Oerlemans zullen voorstellen toelichten voor individualisering van pensioenen. Lou Spoor (Achmea) zal pleiten voor vraagsturing in de AWBZ via eigen betalingen. Dat is volgens hem mogelijk als ouderen het vermogen dat vastligt in de eigen woning en pensioenannuïteiten benutten.
www.netspar.nl/debat

inhoud
....................................................................................................................

Kwaliteit maaltijden in zorginstellingen steeds beter
In steeds meer zorginstellingen is de kwaliteit van de maaltijd in de loop der tijd duidelijk verbeterd. Instellingen raken ervan doordrongen dat hun bewoners uitkijken naar de maaltijd en ervan genieten als die goed verzorgd is en ook kwalitatief op orde. Dat bevordert de eetlust en voorkomt dat mensen ondervoed raken. Dat zei staatssecretaris Jet Bussemaker tijdens het symposium ‘Lekker in je vel’ tijdens de Dag van de zorg.

Sterrengids Gastvrijheidszorg
De afgelopen jaren is volgens de staatssecretaris terecht veel aandacht besteed aan het onderwerp eten & drinken . In steeds meer verpleeg- en verzorgingshuizen en kleinschalige woonvormen is de kwaliteit van de maaltijd in de loop der tijd duidelijk verbeterd. Dit jaar kwam voor de derde keer de Sterrengids Gastvrijheidszorg uit. ‘In die gids is te lezen in welke van de 115 instellingen die zich lieten beoordelen, de kok een goede maaltijd op tafel zet. Uitstekend natuurlijk, want goed en gezond eten in een prettige ambiance maakt zó veel uit voor de kwaliteit van het bestaan van de mensen die in een instelling wonen.’

Restaurantgevoel creëren
Bussemaker las onlangs een artikel over een verzorgingshuis in Leiden. Daar wordt heel veel moeite gedaan om de bewoners in een prettige sfeer een goede maaltijd voor te zetten. Dat gebeurt in het kader van het bij u waarschijnlijk wel bekende Verbetertraject eten en drinken, onderdeel van het project Zorg voor Beter. ‘Bewoners die aanvankelijk hun maaltijd op hun kamer opaten, komen nu bij elkaar in een eetzaal. Daar zitten ze aan een mooi gedekte tafel, terwijl de kok het eten bereidt en vervolgens opdient. We geven de mensen het gevoel dat ze uit eten zijn, zei de kok in dat artikel. Hij noemde dat het ‘creëren van een restaurantgevoel’.’

Kleren passen niet meer

Ook tijdens haar werkbezoeken heeft de staatssecretaris daarvan diverse goede voorbeelden gezien. ‘Zo wonen de bewoners van verpleeghuis De Strijp-Waterhof in Den Haag in zogeheten leefstijlgroepen. Er is onder meer een Indische groep, die – u raadt het al – elke dag Indisch kookt. Zij eten nasi of bami, terwijl de andere bewoners aardappels met speklapjes eten. En in een ander verzorgingshuis, de Hoge Wey in Weesp, was van ondervoeding geen sprake. Integendeel: daar eten de ouderen zelfs zó goed dat ze niet meer in hun kleren passen.’

Uitbesteden aan cateringbedrijf

Er zijn ook instellingen die niet meer zelf eten koken, maar die taak hebben uitbesteed aan een cateringbedrijf. Bussemaker: ‘Dat heeft als voordeel dat de bewoners altijd een prima maaltijd krijgen voorgeschoteld. Bovendien blijkt dat vaak nog goedkoper ook dan zelf koken, omdat zo’n cateraar voor meerdere instellingen werkt en de prijs dus relatief laag kan houden.’
www.minvws.nl

inhoud
....................................................................................................................

‘Bij zorginkoop rekening houden met specifieke belangen ouderen’
Uit grootschalig onderzoek van de ouderenorganisaties ANBO, PCOB en Unie KBO en de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) blijkt dat zorgverzekeraars richting verzekerden transparanter moeten zijn over hun zorgsturing. Zorgverzekeraars maken steeds meer keuzes voor hun verzekerden, terwijl keuzevrijheid één van de speerpunten van het nieuwe zorgstelsel is.

Toestemming vooraf

Van de 1.738 respondenten kon de afgelopen twee jaar 11 procent van de 55-plussers niet terecht bij een zorgverlener van eigen voorkeur. Bijvoorbeeld omdat die zorgverlener niet gecontracteerd was door de eigen zorgverzekeraar. Liefst éénderde van de respondenten had vooraf toestemming nodig voor een bepaalde behandeling. Hoe hoger de leeftijd, hoe groter de kans is dat hij of zij vooraf toestemming moest vragen voor zaken als hulpmiddelen, fysiotherapie en specialistische hulp.

Keuzevrijheid

De respondenten van dit onderzoek vinden de keuzevrijheid van huisartsen het allerbelangrijkst, gevolgd door tandarts, specialist en fysiotherapeut. 55-Plussers vinden dat zorgverzekeraars bij hun zorginkoop vooral moeten letten op kwaliteit, bereikbaarheid en service. Slechts 14 procent van de oudere verzekerden vindt het positief dat de zorgverzekeraar hen stimuleert gebruik te maken van geselecteerde zorgverleners.

Kwaliteit garanderen

De ouderenorganisaties en de NPCF concluderen dat de informatievoorziening over zorgsturing en contractering te wensen overlaat. Ook moet toestemming voor een bepaalde behandeling sneller worden afgehandeld. En bij hun zorginkoop moeten verzekeraars steevast rekening houden met de specifieke belangen van ouderen. Ouderen moeten ervan op aan kunnen dat zorginkoop geschiedt op basis van kwaliteit.

inhoud
....................................................................................................................

Integreer regelingen voor sociale zekerheid, zorg en pensioenen
De omvangrijke pensioenvermogens en het toenemende eigen woningbezit in Nederland kunnen worden geactiveerd, bijvoorbeeld om ouderenvoorzieningen betaalbaar te houden of om werknemers beter te beschermen tegen arbeidsmarktrisico's. Dit bepleiten Lou Spoor (Achmea) en Coen Teulings (CPB) in het jaarlijkse Netspar Debat dat aanstaande donderdag plaatsvindt in het Geldmuseum te Utrecht. Spoor houdt een pleidooi om het eigenwoningvermogen en pensioenvermogens te benutten om woon- en welzijnsvoorzieningen en aanvullende zorgverzekeringen voor senioren te financieren. Teulings richt zich op de actieve levensfase en pleit voor het integreren van pensioenen en sociale zekerheid in een nieuwe levensloopregeling. Beide zien nieuwe mogelijkheden voor financiele instellingen bij het ondersteunen van burgers bij hun financiele planning en het ontwikkelen van nieuwe producten.

Collectieve basisvoorzieningen maar bijbetalen voor extra diensten
Spoor signaleert dat niet alleen de zorgkosten maar ook de welvaart van ouderen de komende decennia zullen toenemen. Om de vergrijzing betaalbaar te houden moeten de collectief gefinancierde voorzieningen voor ouderen worden gericht op diegenen die deze voorzieningen het hardst nodig hebben. Naast een stevige collectieve basis die voor iedereen goed toegankelijk is kunnen senioren zelf bijbetalen voor extra woon- en welzijnsdiensten en persoonlijke dienstverlening. Op deze manier blijft de ouderenzorg niet alleen betaalbaar, maar wordt ook recht gedaan aan de wensen van steeds veeleisender ouderen. Instanties rond wonen, welzijn, zorg en inkomen zoals pensioenfondsen, (zorg)verzekeraars, zorgverleners en woningbouwcorporaties moeten daarom ketens gaan vormen rondom de oudere consument. Om deze vernieuwingen mogelijk te maken dienen pensioenvermogens voor een deel in een meer liquide vorm te worden uitgekeerd dan de huidige constante periodieke uitkeringen. Ook de overwaarde van het eigen huis kan worden ingezet. De overheid moet het woningmarktbeleid en de fiscale behandeling van de eigen woning daarom hervormen zodat de vergrijzing betaalbaar blijft.

Pensioenvermogen inzetten bij arbeidsongeschiktheid of promotie
Teulings bespreekt financiele innovaties ten behoeve van de actieve levensfase waarin mensen participeren op de arbeidsmarkt. Hij wijst erop dat permanente inkomensschokken zoals arbeidsongeschiktheid, promotie danwel een fors lager loon na een periode van werkloosheid, meer impact hebben op de individuele welvaart dan tijdelijke schokken zoals werkloosheid. Ons sociale zekerheidsstelsel concentreert zich volgens Teulings nog teveel op tijdelijke inkomensschokken en moet daarom opnieuw worden doordacht. Om mensen beter te kunnen beschermen tegen permanente inkomensschokken moet de sociale zekerheid worden geintegreerd met pensioenen in een vernieuwde levensloopregeling. In lijn met de voorstellen van Spoor wordt een deel van het pensioenvermogen liquide om onverwachte schokken op te vangen, maar nu in de actieve levensfase. Zo kan iemand die een forse salarisdaling ondergaat maar wel een redelijk pensioen heeft opgebouwd alvast een deel van zijn toekomstige pensioenuitkering aanwenden om die inkomensterugval voor een deel te compenseren. Teulings ziet net als Spoor nieuwe mogelijkheden voor financiele instellingen om mensen te ondersteunen bij deze nieuwe mogelijkheden en hiervoor nieuwe producten te ontwikkelen. Meer maatwerk in pensioenen De voorstellen van Teulings en Spoor sluiten goed aan bij de vraag naar meer flexibiliteit en maatwerk in pensioenen. Dit is het onderwerp is van de derde NEA-bijdrage van Theo Nijman (UvT en Netspar) en Alwin Oerlemans (Cordares). De vierde en laatste bijdrage handelt over het fenomeen dat pensioenfondsen in hoog tempo overstappen op fiduciair management van hun vermogen. Molenkamp (Kempen en Co) bespreekt deze professionalisering van het vermogensbeheer van pensioenfondsen en de nieuwe vraagstukken die dit met zich meebrengt.
http://www.netspar.nl/events

inhoud