8 april 2008


Inhoud

Overdonderende belangstelling ‘Wonen voor en door senioren’
Veilig Op Stap met noodknop voor multimediaal alarm
Aanpassing huidige woningen noodzaak
Niet shoppen in Woonkeur
Goed kijken om dementerende beter leven te kunnen geven
Espria: voor een blijvend waardevol bestaan



Overdonderende belangstelling ‘Wonen voor en door senioren’
In Gelderland vond op 7 april de manifestatie ‘Wonen voor en door senioren’ plaats. De belangstelling was overdonderend, aldus Andrea Kuijpers van Stichting Wonen met Zorg. Bijna 300 mensen schreven zich in, 60 mensen kwamen op een wachtlijst. Een deel van de organisaties die zich met wonen en zorg voor ouderen bezighouden, behartigt ook de belangen van ouderen.

Woonwensen in kaart brengen
Doel van de dag was deze belangenbehartigers te laten zien wat er op het terrein van wonen en zorg allemaal mogelijk is. Als ze beter geïnformeerd zijn kunnen zij hun rol als gesprekspartner naar gemeenten beter invullen. Daarom kregen de deelnemers ook te zien welke mogelijkheden er zijn om woonwensen in kaart te brengen.

Bijzondere projecten Met behulp van foto’s en maquettes werden de verschillende woonvormen gepresenteerd. Er was informatie over voorzieningen die nodig zijn om goed te blijven wonen. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen voorzieningen in het eigen huis (o.a. domotica), de eigen buurt en in het eigen dorp. Op een informatiemarkt waren bijzondere projecten in de provincie vertegenwoordigd.

Onderhandelen ove woonwensen

Veilig Op Stap met noodknop voor multimediaal alarm

Hoe bent u op het idee gekomen VOS te ontwikkelen? Bakker: ‘Ik heb twintig jaar bij een bedrijf gewerkt dat pionier was op het gebied van Interactieve Voice Response, maar wilde meer toepassingen bedenken die het leven van met name ouderen en hulpbehoevenden zouden kunnen verrijken. Bijvoorbeeld (dit concept) in de vorm van het verhogen van hun gevoel van zekerheid en veiligheid, juist als ze alléén op stap willen gaan.

Grote doelgroep
Wat is de doelgroep? ‘De doelgroep bestaat (vooral) uit: senioren, hartpatiënten, epilepsiepatiënten, dementerende mensen, minder valide mensen. In het algemeen: mensen die om de één of andere reden niet (meer) in staat zijn een mobiele telefoon te bedienen en/of in een noodsituatie niet zouden kunnen zeggen waar ze zich precies bevinden. (denk aan de vrouw die met haar rollator vast zat in de modder en stierf aan onderkoeling als gevolg daarvan). De doelgroep lijkt verder op die van mensen in 'aanleunflats' die momenteel al met een persoonsalarm lopen, maar daar buiten niets aan hebben omdat die apparaatjes alleen binnen werken.

Grote rode knop

Hoe werkt VOS? Als de hulpbehoevende (de drager van de VOS) in nood verkeert, drukt hij op de grote, rode knop. Er wordt een SMS-je verstuurd met de coördinaten waar de persoon zich op dat moment bevindt (in graden Noorderbreedte en Oosterlengte). Het VOS-platform belt de VOS-locator waar de oproep vandaan kwam direct terug. De locator neemt automatisch aan en de drager krijgt een geruststellende mededeling te horen (te beluisteren in het filmpje op de website). Ondertussen worden de ontvangen coördinaten verrijkt met het bijbehorende (dichtstbijzijnde) adres, wordt de bellijst geraadpleegd van de mantelzorger(s) (maximaal. 5 nummers op te voeren) en wordt er uitgebeld naar het eerste nummer in die lijst. Als die mantelzorger aanneemt, hoort die middels een 'bijna-niet-van-echt-te-onderscheiden' computerstem en dus met 'gesproken woord' niet alleen de naam van de oproeper, maar ook het tijdstip van de noodoproep en het dichtstbijzijnde) adres.’

Geruststellende boodschap

‘Na nog een herhaling van dit gesproken bericht, wordt de mantelzorger doorverbonden met de hulpbehoevende die tot die tijd 'in de wacht stond' en de geruststellende boodschap bij herhaling te horen heeft gekregen. Parallel aan dit alles wordt een SMS-je verstuurd naar het eerste 06-nummer in de bellijst, met daarin hetzelfde bericht als de gebelde mantelzorger zojuist te horen heeft gekregen, aangevuld met coördinaten (voor het geval iemand op de Veluwe aan het fietsen was bijvoorbeeld c.q. je niet zo veel hebt aan een dichtstbijzijnd adres dat enkele kilometers verderop ligt). Sowieso wordt de positie, het adres en het tijdstip van de oproep altijd in een historisch overzicht op de website (via een login-wachtwoord combinatie te bereiken voor de abonnees) getoond. Als de mantelzorger op die regel klikt, krijgt hij bovendien (gratis) een kaartje te zien met op 10 meter nauwkeurig de positie.’

Zelf positie opvragen
Hoe onderscheidt VOS zich ten opzichte van bestaande alarmerings-systemen? ‘Naast de zojuist genoemde eigenschap van de adresdoorgifte middels gesproken woord èn internet èn SMS, is het verder mogelijk dat de mantelzorger zelf de positie opvraagt van de drager van de VOS-locator. Hierbij kan ingesteld worden hoe vaak en met welk interval de positie moet worden doorgegeven. Daarnaast kan men ook nog instellen via welk medium de positiedoorgifte moet plaatsvinden. Dit is (sowieso altijd) via internet (met kaartje dus), en/of middels een SMS-bericht en/of middels een gesproken bericht. Combinaties daarvan zijn ook mogelijk. Een verder onderscheid is dat dit concept niet alleen binnen werkt, maar juist ook buiten. Verder kan de VOS-locator ook gewoon gebeld worden, net als een ander 06-nummer. De locator neemt dan automatisch het gesprek aan en de beller kan direct praten met de drager van de VOS. Tot slot zijn de kosten aanzienlijk lager.’

Contract voor één of twee jaar

Wat zijn de kosten? ‘Er zijn twee mogelijkheden: 1. een éénmalig bedrag van € 199,- en daarna € 19,95 per maand, minimum contractduur 12 maanden; 2. geen éénmalig bedrag, maar dan € 29,95 per maand, minimum contractduur 24 maanden. Ik ben bezig met diverse zorgverzekeraars om dit in hun pakketten op te nemen, maar dat heeft wat tijd nodig.’
VEILIGOPSTAP.NL

inhoud
....................................................................................................................

Aanpassing huidige woningen noodzaak
De bestaande woningvoorraad is 7 miljoen, per jaar komt er 1% nieuwe woningen bij. Deze 70.000 woningen zijn bij lange na niet genoeg om te voldoen aan de vraag naar goede seniorenwoningen. Op de BouwRAI toonden ontwikkelaars voorbeelden van projecten waarbij bestaande flats geschikt gemaakt waren voor bewoners met een rollator of rolstoel. De ontwikkelaars spreken liever niet van seniorenwoningen. Zij kiezen voor diversiteit en noemen de verbouwde woningen ‘voor iedereen geschikt’, ook voor mensen die zorg nodig hebben. De indeling van flatappartementen veranderd, drempels verdwenen en er kwamen bredere deuropeningen en ruime badkamers met ander sanitair.

Culemborg verbouwt
Op een seminar van StudieArena lichtte projectmanager Jan van Wiggen van woningcorporatie BetuwsWonen de aanpak in Culemborg toe. De in 1971 gebouwde Marten Luther King flat in Culemborg, bevatte 36 driekamerwoningen, 8 eenkamerwoningen en 15 garages. De woningen werden vanaf 1995 verhuurd aan 55 plussers. De garages werden verbouwd tot woningen en een praktijkruimte, kleine appartementen werden samengevoegd en aan de kop van het gebouw kwamen 10 nieuwe appartementen. Bewoners kregen een terugkeergarantie. Het verbouwen nam twee jaar in beslag. Ongeveer de helft van de bewoners keerde terug. Voor de andere woningen was veel belangstelling; voor de oorspronkelijke woningen was een matige belangstelling. terwijl die ontbrak voor de verbouwing. Per woning kostte de verbouwing 100.000 euro, tegen nieuwbouw 170.000 euro.

Didam woonservicewijk

In Didam, bij Arnhem, ontstond de woonservicewijk Meulenvelden. Paul Kivit van Laris Wonen vertelde dat het plan steeds nieuwe elementen kreeg. Het was een zwaan kleef aan. De ontwikkelaars zagen de gebouwen als ‘een vertaling in steen van een behoefte’. Het complex in het hart van Didam bevat 360 appartementen, 30 verpleeghuisplaatsen, 30 woningen voor mensen met een beperking, 40 koopwoningen voor starters en circa 3000 m2 zorginfrastructuur en een gezondheidscentrum met 24 disciplines. Er is 360 m2 winkels en er kunnen 300 auto’s parkeren. Vooral het gebruik van een modelwoning, schaal 1 op 1 is goed bevallen, zie Kivit. Tijdens het ontwikkelen, met een vaste aannemer, werden oplossingen gevonden en weerstanden bij dorpsbewoners en zorginstellingen overwonnen. Wachten tot iedereen het over alles eens is, noemde Kivit onverstandig. Van de provincie Gelderland kwam subsidie, via het programma Ontgroening en Vergrijzing.

Oisterwijk Woonvitaal-concept

In Oisterwijk realiseerden Woonzorg Nederland en bouwer Heijmans nieuwbouw voor 68 senioren en zorgwoningen. Uitgangspunt was het Woonvitaal-concept, ontwikkeld om senioren en mensen die zorg nodig hebben langer zelfstandig te laten wonen. Door gebruik van prefab elementen kon er snel gebouwd worden. De in februari opgeleverde woningen zijn levensloopbestendig, de indeling en functie kan eenvoudig worden aangepast. Aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen is een Meulenvelder Academie opgericht, om het beheer en de ontwikkeling te begeleiden.

inhoud
....................................................................................................................

Niet shoppen in Woonkeur
Om de kwaliteit van woningen te meten zijn verschillende keurmerken ontwikkeld. Woonkeur is het eerste vanuit de consumentenorganisaties geformuleerde eisenpakket voor nieuwbouw dat probeert de eisen uit diverse pakketten te combineren. Willem Englebert van certificeerder SKW, benadrukt dat ontwikkelaars niet moesten proberen te shoppen in Woonkeur. Dat zou leiden tot onduidelijkheid voor de consument. Alleen woningen die aan het totale eisenpakket voldoen, komen in aanmerking voor Woonkeur. Voor de zorg komt er in de loop van 2008 een pluspakket met eisen waaraan nieuwbouw moet voldoen voor bewoning door mensen met een rollator of rolstoel.

Zorggeschikte woning

Voor bestaande bouw bestaan vier certificaten. Een daarvan is Zorggeschikte woning. Deze woning is aanpasbaar voor zorg en veilig en ruim genoeg om goede hulpverlening aan huis mogelijk te maken. Englebert ziet van de bestaande woningvoorraad flatgebouwen als de woonvorm met de beste mogelijkheden om geschikt te maken voor rolstoelgebruikers. Volgens hem kunnen ontwikkelaars, als de gemeenteraad hun verzoek steunt, een bijdrage uit de WMO krijgen aan de collectieve verbouwingskosten.

inhoud
....................................................................................................................


Goed kijken om dementerende beter leven te kunnen geven
Op 11 april wordt Dementie Care Mapping, een nieuwe observatiemethode voor mensen met dementie, in Nederland geïntroduceerd. Dat gebeurt op een symposium in het Friese Burgum DCM gaat uit van vraagsturing door dementerenden. Wie goed kijkt, kan zien wanneer een dementerende prettig in zijn vel zit. In Nederland is de methode nieuw, in 24 andere landen zijn er al goede ervaringen mee.

Wisselwerking verzorging en mantelzorg
Aukje Post is projectcoördinator DCM bij Zorgkwadrant FrÅ·slan Oost. Als A-verpleegkundige werkte ze al met kleinschalige dementiezorg toen ze in Denemarken kennismaakte met DCM. Bij DCM gaat het om de combinatie observeren, analyseren en feedback, licht ze toe. Aan de universiteit van Bradford, waar de methode in 1992 ontwikkeld werd, leerde zij en een aantal collega’s hoe ze dementen moeten observeren om te kunnen zien wanneer ze goed in hun vel zitten. De wisselwerking met de verzorgers en de mantelzorgers is daarbij ook belangrijk.

Belangrijke feedback
DCM begint met een observatie gedurende zes uur. Elke vijf minuten vult een waarnemer – op een schaal van -5 tot 5 - in of een dementerende zich ongelukkig of prettig voelt. of ongelukkig voelt. En hoe dat komt. Ligt het aan de activiteit, de betrokkenheid of het contact met de verzorger die iets zegt/doet, etc. De observatie wordt na afloop uitvoerig geanalyseerd. Per cliënt komen daar conclusies uit, die besproken worden met de verzorgers. Die feedback is heel belangrijk, zegt Post. Verzorgers ontwikkelen een routine, zijn zich vaak niet bewust van bepaalde handelingen. ‘Ze doen dingen waarvan ze aannemen dat cliënten het prettig vinden. Door te laten zien wat de effecten van bepaalde handelingen op het welbevinden van cliënten is, kunnen ze zich spiegelen.’ Het observeren van het gedrag met de DCM methode moet na enige tijd herhaald worden, om te kijken wat de effecten zijn, wat goed gaat, en wat beter kan.

Werkklimaat verbeterd

Niet alleen cliënten hebben baat bij DCM, denkt Post. Het werkklimaat verbetert als verzorgers te maken krijgen met meer tevreden cliënten. Dat kan, een derde positief effect, het ziekteverzuim terugdringen. In het Verenigd Koninkrijk werken 6.000 instellingen met DCM. Professor Dawn Brooker van Bradford Dementia Group is een van sprekers op het symposium. De universiteit van Bradford bewaakt de opleiding van DCM-mappers. Enkele medewerkers van Zorgkwadrant, onder wie Aukje Post, kregen in Engeland een opleiding. Zorgkwadrant heeft de hand- en cursusboeken vertaald en wil nu zelf mensen uit instellingen gaan opleiden. De basiscursus gaat 4 dagen duren.

Eerste resultaten

Bij Thuiszorg de Friese Wouden/Zorgkwadrant FrÅ·slan Oost zijn al drie observatierondes uitgevoerd. Gezondheidswetenschappers van de Universiteit Groningen presenteren op het symposium de eerste resultaten van een wetenschappelijk onderzoek In Burgum geeft ook directeur langdurige zorg, oud-NPCF-directeur Iris van Bennekom, aan hoe VWS de toekomst ziet van dementie in Nederland.

inhoud

....................................................................................................................

De Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa heeft, na acht maanden onderzoek, toestemming gegeven voor een mega woonzorgfusie. Espria is de nieuwe naam met als merken Evean Groep, Philadelphia Zorg en Woonzorg Nederland. Omdat elke partner een eigen specialisme en doelgroep heeft, blijven de onderdelen bestaan.

Respectvol en professioneel

De missie van Espria is: ‘voor een blijvend waardevol bestaan’. Daarmee wordt bedoeld dat mensen met een zorgvraag de mogelijkheid moeten hebben te blijven participeren in de samenleving en dat medewerkers respectvol en professioneel omgaan met ieders levensbeschouwing en leefstijl.

Gehandicaptenzorg

Philadelphia is van oorsprong een protestants-christelijke organisatie van ouders voor kleinschalige zorg aan hun gehandicapte kinderen. In 2007 had Philadelphia ruim 7.700 cliënten in de gehandicaptenzorg en 2.800 cliënten in de thuiszorg, die steun kregen van 9.300 medewerkers vanuit 775 locaties. Philadelphia heeft enkele verzorgingshuizen, waaronder een voor oudere vegetariërs.

Ouderenzorg

De Evean Groep, met als onderdeel Icare, levert onder andere thuiszorg en exploiteert 10 verpleeg- en 30 verzorgingshuizen. De zorgaanbieder, die eerder fuseerde met GGZ Drenthe is ook actief op kinderopvang, zorg en dienstverlening voor mensen met een beperking, kraam- en jeugdzorg. Het werkgebied is midden- en Noord-Oost Nederland.

Zelfstandige woningen

Woonzorg Nederland, actief in 180 gemeenten, verhuurt een kleine 27.000 zelfstandige woningen en bijna 17.000 plaatsen in 159 verzorgings- en 18 verpleeghuizen. Van de woningen is 90% sociale huurwoning. De dochteronderneming Altus en Palisium richten zich op de midden- en hogere inkomens. Zij bieden pakketten met service, comfort en zorg. De woonzorg-organisatie Espria heeft 37.700 medewerkers met bijna 17.000 fte’s en is werkzaam in 230 gemeenten op 1.048 zorglocaties voor bijna 225.000 cliënten.

Voorwaarde Mededingingsautoriteit
De NMa stelde als voorwaarde voor goedkeuring van de fusie dat Woonzorg 11 verpleeg- en verzorgingshuizen afstoot. In gebieden waar Evean en Philadelphia al actief waren, Groningen en de Zaanstreek, dreigde anders oneerlijke concurrentie. De NZa verwacht dat na de fusie de consument te maken krijgt met hogere tarieven. Als er een ongewenste machtspositie ontstaat, kan de NZa aanvullende verplichtingen opleggen.

....................................................................................................................
inhoud