| Nieuwsbrief 102 |
 Informatiebank dementieonderzoek op internetRond de zorg voor mensen met dementie wordt veel praktisch onderzoek gedaan. De onderzoeksresultaten, alsmede de toepassing van die onderzoeksresultaten bij zorginstellingen en bij mensen thuis, zijn in te kleine kring bekend. Daarom wordt een project gestart om de toegankelijkheid van deze onderzoeken en hun toepassing in de dagelijkse zorgpraktijk te vergroten. Doelgroep zijn zowel familieleden en zorgverleners. Als resultaat van dit project zal in het najaar 2010 op de dementiewebsite www.moderne-dementiezorg.nl een inspirerende informatiebank over dementieonderzoek online gaan. Dit project wordt uitgevoerd door het Alzheimercentrum van VU medisch centrum en zorginnovatiebureau DAZ en wordt gesubsidieerd door het Fonds NutsOhra. Bij deze website hoort het praktische en complete boek ‘Had ik het maar geweten’ dat eveneens over moderne dementiezorg gaat. Op de website staan op dit moment 183 films over dementie. Er worden wekelijks films toegevoegd. http://www.moderne-dementiezorg.nl/ Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijdNHL Hogeschool start, in samenwerking met de AS Talma Stichting, het Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd. Dit is een vervolg op het eerdere NHL Hogeschool lectoraat gefinancierd door de AS Talma Stichting op het gebied van competentieontwikkeling in de zorg. Lector Evelyn Finnema wil samen met zorgorganisaties werken aan innovatieve oplossingen voor de vraagstukken waar de ouderenzorg de komende jaren mee te maken krijgt. Zorgorganisaties werken vaak langs elkaar heen en leggen teveel nadruk op één aspect van de problematiek. Als er geen oog is voor alle problemen en de samenhang hierin, roept het oplossen van het ene probleem onmiddellijk een ander probleem op. Het Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd richt zich daarom op een integrale focus op de terreinen van wonen, welzijn en zorg voor kwetsbare ouderen. De samenwerking tussen de afdeling Zorg en Welzijn van NHL Hogeschool en de AS Talma Stichting (een stichting die Talmazorginstellingen ondersteunt met initiatieven op het gebied van zorginnovatie) levert directe mogelijkheden op voor kruisbestuiving tussen theorie en praktijk. Met behulp van het lectoraat komen de vraagstukken in de ouderenzorg veel beter in beeld bij de aanstaande hulpverleners, onderwijzers en huidige studenten. www.zorginnovatieforum.nl Zorgzame studenten op kamers bij ouderenEr wonen duizenden eenzame ouderen in grote, lege huizen en er zijn duizenden studenten op zoek naar een betaalbare kamer. Een win-win-situatie, bedacht de stichting SOlink die studenten en ouderen aan elkaar koppelt. Het idee achter de in april opgerichte stichting is ontroerend van eenvoud. Studenten die een kamer willen en er geen been in zien om af en toe eens een klusje voor een bejaarde te doen, melden zich aan bij SOlink. Daar brengt een consulent hen in gesprek met een oudere die een kamer te huur aanbiedt. Is er een ‘klik’ dan ondertekenen de nieuwe huisgenoten een contract. Niet met elkaar, maar ieder met de stichting. Daarin staat ook welke klusjes ze voor elkaar doen. “De student doet af en toe een boodschapje en de oudere verzorgt bijvoorbeeld wekelijks een maaltijd”, zegt SOlink-voorzitter Frans van Maanen, in het dagelijks leven huisarts. “Het contract loopt af als de student afstudeert, maar kan ook worden ontbonden als het onverhoopt niet meer klikt. Een consulent van de stichting houdt in de gaten of alles nog goed gaat.” De huurprijs voor de kamer valt nooit hoger uit dan het puntensysteem voorschrijft. Met het verschil dat de oudere aan huur ontvangt wordt de stichting bekostigd. SOlink ging in april van start in Dordrecht, maar bemiddelt landelijk. www.uniekbo.nl Landelijk overzicht van de leefsituatie van ouderen in instellingen 2008/2009Er verblijven circa 158.000 ouderen in verzorgings- en verpleeghuizen. Over deze groep is minder bekend dan over de ouderen die zelfstandig wonen. Wie zijn de ouderen die in een tehuis wonen? En waarom zijn ze in een tehuis gaan wonen? Hoe gaat het met hen en hoe ziet hun leven eruit? In 2008/2009 voerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) voor de vierde keer een onderzoek uit onder ouderen die permanent in een instelling wonen. Aan dit onderzoek werkten 1560 tehuisbewoners of hun vertegenwoordigers mee. Zij geven een goed beeld van alle oudere tehuisbewoners in Nederland. Deze publicatie geeft aan de hand van dit onderzoek een cijfermatig overzicht van de hedendaagse leefsituatie van de oudere tehuisbewoners. Er is aandacht voor hun gezondheid, welbevinden, sociale netwerk, vrijetijdsbesteding, mobiliteit en financiële situatie. Daarnaast komen de ontvangen zorg en de ervaren kwaliteit van de zorg aan bod. www.scp.nl Geschikt wonen nú aanpakkenBrancheorganisatie Aedes en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben een handreiking ontwikkeld met de mogelijkheden en kansen om woningen geschikt te maken voor ouderen en mensen met een beperking. Binnenkort gaan praktijkwerkplaatsen rond dit onderwerp van start voor corporaties en gemeenten. Gemeenten en corporaties kunnen samen slimmer investeren in een groter aanbod van geschikte woningen voor mensen met een beperking. De Wmo biedt gemeenten vrijheid om in te zetten op complexmatige woningaanpassingen. Corporaties en gemeenten hebben elkaar én andere partijen daarbij nodig, zoals zorg- en welzijnsorganisaties, particuliere ontwikkelaars en vertegenwoordigers van consumentenorganisaties. www.kcwz.nl Met nieuwe fysiotherapiebehandeling minder operaties heupartroseBij patiënten met heupartrose die door de fysiotherapeut zijn behandeld met gedragsgeoriënteerde oefentherapie (GRADIT), is het risico op een gewrichtsvervangende operatie drie keer zo laag als bij patiënten die zijn behandeld volgens de richtlijn. Dit blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL in het wetenschappelijke tijdschrift Osteoarthritis and Cartilage. In Nederland hebben naar schatting zo’n 312.000 mensen knieartrose en 238.000 mensen heupartrose. Oefentherapie is effectief als behandeling op de korte termijn. Patiënten hebben daardoor bijvoorbeeld minder pijn en beperkingen bij lopen of fietsen. Maar als de behandeling is afgelopen, neemt dat effect weer af doordat de meeste mensen met de oefeningen stoppen en terugvallen in een minder actieve levensstijl. Om therapietrouw en een actievere levensstijl te stimuleren zodat het effect van de therapie langer behouden blijft, ontwikkelden de onderzoekers de zogenoemde GRADIT-behandeling. Deze is gebaseerd op de principes van Graded Activity en gericht op gedragsverandering. www.nivel.nl ‘Business case dementiezorg moet in regeerakkoord’Het nieuwe Regeerakkoord zou een flink maatschappelijk en financieel rendement kunnen inboeken door een paar maatregelen in de dementiezorg, schrijft Henk Nies: versterk de vroegsignalering en vroegdiagnostiek, biedt een follow up van case management, mantelzorgondersteuning en psycho-educatie, zorg voor respijtvoorzieningen en voor kleinschalige woonvormen. Geen diagnose zonder behandeling, zo zou je ook voor deze doelgroep moeten stellen. Nies bepleit een scenario dat er toe zal leiden dat mensen met dementie, van de gemiddeld acht jaar dat ze aan deze ziekte lijden, langer dan de huidige zes jaar en met een betere van kwaliteit van leven thuis kunnen blijven. “Van dit alles is een maatschappelijke business case te maken. Een groot lange termijn vraagstuk kunnen we op deze manier via het Regeerakkoord eensgezind oppakken, daarvoor zijn geen politieke breekpunten nodig. Maar het levert de samenleving veel winst op!” www.skipr.nl Druk op mantelzorgers loopt opZorgvragers die door de bezuinigingen op de AWBZ minder zorg krijgen, vallen noodgedwongen terug op de eigen omgeving. Dit heeft tot gevolg dat bijna een kwart van de mantelzorgers die de zorg voor hen op zich neemt, minder moet gaan werken of moet stoppen met werken. De hulp van mantelzorgers en zorgvrijwilligers biedt slechts tijdelijk een oplossing. Op langere termijn lopen zowel zorgvragers als mantelzorgers tegen grote problemen aan. Dat zijn de eerste resultaten van de meldactie AWBZ die zeven landelijke cliëntenorganisaties dit voorjaar hebben gehouden. Aan deze meldactie, die de derde is in een reeks van vier, namen bijna 2300 mensen deel. De meerderheid had in 2009 te maken met een nieuwe indicatie voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De helft van deze mensen geeft aan er met de nieuwe indicatie op achteruit te zijn gegaan. Dit leidt in 44% van de gevallen tot problemen. De peiling laat zien dat mensen die door de nieuwe indicatie hulp tekort komen niet alleen aankloppen bij gemeente of huisarts, maar vooral ook hulp zoeken in eigen familie- en/of kennissenkring. Dit heeft in 23% van de gevallen tot gevolg dat mantelzorgers minder moeten gaan werken, of zich zelfs genoodzaakt voelen om te stoppen met werken. Ook gaan mensen zelf betalen voor de extra zorg die ze nodig vinden; dit gebeurt vooral bij gezinnen met een thuiswonend kind. Voor veel mensen zijn oplossingen slechts tijdelijk haalbaar, en niet voor de lange termijn; slechts één op de tien mensen kan de problemen voor langere tijd oplossen in eigen kring. www.loc.nl Mantelzorglezing 2010: Relatie tussen formele en informele zorg‘De zaken lopen vast. Het is mijn diepe overtuiging dat we mantelzorg beter moeten ondersteunen. Anders redt de professionele zorg het niet.’ ‘De zaken lopen vast. Het is mijn diepe overtuiging dat we mantelzorg beter moeten ondersteunen. Anders redt de professionele zorg het niet. Of is het resultaat overbelaste mantelzorgers. Nu moeten we goed kiezen om te voorkomen dat de zorg door z’n hoeven zakt.’ Dat zegt Anton Westerlaken, bestuurder bij het Erasmus MC, universitair medisch centrum in Rotterdam, in de mantelzorglezing in Utrecht. Westerlaken sprak de 5e Nationale Mantelzorglezing uit. Daarin legt hij een verband tussen de formele zorg – ziekenhuizen, zorginstellingen, thuiszorg, huisartsen – en informele zorg – mantelzorg en vrijwilligerszorg. ActiZ directeur Aad Koster zegt over de mantelzorglezing: “Het gaat om de samenwerking tussen professional, cliënt en mantelzorger: optimalisering van die samenwerking zal leiden tot optimalisering van de zorg.” De komende twintig jaar staat de zorg steeds meer onder druk. Het aantal ouderen verdubbelt en daarmee het aantal ouderdomsgerelateerde ziekten, terwijl er steeds minder mensen op de arbeidsmarkt komen om voor deze ouderen te zorgen. De verwachting is dat een steeds groter beroep gedaan zal worden op mantelzorgers en vrijwilligers. Het gevaar dreigt dat meer mantelzorgers dan nu overbelast raken. Westerlaken geeft op zijn agenda voor de toekomst van de zorg de suggestie mee dat werknemers collectief een dag verlof inleveren om mantelzorg mogelijk te maken. Koster vindt dit een sympathiek idee; niet alleen vanwege de ondersteuning van de formele zorg, maar ook omdat dit aangeeft dat mantelzorg niet zozeer een probleem is van de zorg, maar een vraagstuk dat in de hele samenleving leeft. Het is dan ook onderwerp voor een brede maatschappelijke discussie, aldus Koster. www.actiz.nl Nieuwe NVOG-voorzitter: koopkracht gepensioneerden extra op de tocht“De koopkracht van gepensioneerden daalt sterker dan de politieke partijen voorspiegelen.” Dat zei oud-staatssecretaris van Financiën Martin van Rooijen (1942) bij zijn benoeming tot voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden. Volgens Van Rooijen zijn in de officiële cijfers alleen maatregelen opgenomen die iedereen treffen. Zaken die vooral ouderen raken zijn daarin niet meegenomen, maar kosten die groep wel koopkracht. Martin van Rooijen heeft een achtergrond op het terrein van belastingen en financiën. Hij was van 1973-1977 staatssecretaris van Financiën en daarna enige tijd lid van de Tweede Kamer voor het CDA. Daarna was hij werkzaam in het bedrijfsleven. Voorts was hij voorzitter Betaald Voetbal van de KNVB (1989-1993) en voorzitter van de KNAU (2003-2005). Martin van Rooijen volgt als NVOG-voorzitter Hennie Kemner op, die begin dit jaar om gezondheidsredenen deze functie moest neerleggen. www.gepensioneerden.nl |